Bài: Ngô Hoà Nam
Ảnh: Nguyễn Khánh, Trịnh Xuân Tư, Hải Biên
Cánh đồng rộng lớn nhất Tây Bắc chuyển sắc vàng rực rỡ báo hiệu vụ mùa bội thu.
Người Tây Bắc vẫn truyền nhau câu ví về bốn cánh đồng lớn nhất vùng: “Nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Tấc” – trong đó Mường Thanh đứng đầu bảng xếp hạng dân gian ấy. Đến đây vào ngày đầu thu, khi nắng đã trong sau những cơn mưa cuối hạ, người ta hiểu ngay vì sao. Chỉ vài bước chân rời khỏi khu vực đô thị, cả một lòng chảo với biển lúa mênh mông đã mở ra trước mắt: lúa chín vàng ươm chạy dài đến tận chân núi, sóng lúa xô nhau trong gió, mùi lúa chín thơm dịu quyện trong không khí đầu thu. Cảm giác được bao bọc trọn vẹn giữa biển vàng trải rộng tứ phía, len lỏi giữa những bờ ruộng còn ướt sương sớm, là một trong những dư vị khó quên của mùa thu Mường Thanh.
Được ôm trọn bởi các dãy núi trùng điệp, lòng chảo hiện ra như một khoảng bằng phẳng hiếm hoi giữa đại ngàn Tây Bắc. Ngày Mường Thanh vào mùa, các thửa ruộng chuyển sắc theo từng thời điểm, tạo thành nhiều mảng màu nối tiếp: chỗ vàng chanh, chỗ vàng óng, chỗ đã ngả vàng mật, xen lẫn ánh xanh non của những trà lúa muộn – như một tấm thổ cẩm khổng lồ trải giữa lòng chảo. Dòng Nậm Rốm lặng lẽ uốn mình giữa những thửa ruộng, những con đường nhỏ dẫn về bản và mái nhà sàn nép dưới hàng cây cổ thụ. Chỉ một cơn gió lướt qua cũng đủ làm cả cánh đồng gợn lên thành từng lớp sóng, khiến khung cảnh vốn tĩnh lặng của miền biên viễn bỗng trở nên sống động lạ thường.
Chính dòng Nậm Rốm bồi đắp phù sa cùng bàn tay cần mẫn của người dân qua nhiều thế hệ đã làm nên thương hiệu gạo Điện Biên – loại gạo nổi tiếng bởi hạt trắng, cơm dẻo, vị đậm đà khó lẫn. Các khoảnh ruộng trĩu bông, hạt mẩy, báo hiệu một vụ mùa no đủ. Trên bãi đất trống ven đường, lúa mới cắt vàng óng chất đầy; trong ánh mắt người nông dân ánh lên niềm vui của thành quả sau bao tháng gắn bó với đồng ruộng – thứ hạnh phúc giản dị mà mùa gặt mang đến.
Đi sâu hơn vào những con đường nhỏ xuyên qua cánh đồng, không khí ngày mùa hiện ra rõ nét hơn bao giờ hết. Tiếng máy gặt hòa cùng tiếng cười nói của người nông dân, các xe lúa nối nhau trên con đường nhỏ về bản, mùi rơm mới quyện trong nắng đầu thu… Có thể dừng chân bên những bó lúa vừa cắt, lắng nghe câu chuyện về vùng đất và con người nơi đây, cảm nhận nhịp lao động rộn ràng mà không hối hả khi Mường Thanh khoác lên mình sắc vàng.
Rời cánh đồng, du khách có thể ghé một bản nhỏ với những nếp nhà sàn của đồng bào Thái và các cộng đồng dân tộc nơi đây, ngồi trên hiên nhà sàn nhìn ra biển lúa vàng, nghe chủ nhà kể chuyện mùa màng, rồi cùng quây quần trong bữa ăn ấm cúng với xôi nếp đậm vị cơm gạo mới, cá suối, thịt gác bếp – từng món ăn mang theo hơi ấm bếp lửa và sự hiếu khách rất riêng của người vùng cao. Tối đến, không khí rộn ràng của những điệu múa xòe nhịp nhàng sẽ khép lại một ngày trọn vẹn giữa mùa vàng, nơi thiên nhiên và văn hóa không tách rời mà cùng làm nên sức hút riêng của vùng đất này.
Điện Biên còn có một nét đặc biệt khác: chỉ cách những cánh đồng trĩu hạt không xa là hệ thống di tích gắn với Chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” năm 1954, nơi lưu giữ ký ức hào hùng của dân tộc. Sự bình yên của mùa vàng hôm nay càng làm nổi bật giá trị của quá khứ, để mỗi hành trình khám phá không chỉ dừng lại ở việc thưởng ngoạn cảnh sắc mà còn mở ra cơ hội hiểu thêm về lịch sử và con người nơi đây.
