Bài: Hương Quỳnh
Ảnh: CTCP Phát triển Tùng Lâm cung cấp
Mùa thu đưa Yên Tử trở về với vẻ tĩnh tại và huyền diệu vốn có. Khi rừng trúc bắt đầu chuyển sắc, mây thấp trôi qua sườn núi, tiếng chuông chùa tan trong sương sớm, non thiêng mở ra một khoảng trời riêng để người ta tạm rời nhịp sống thường ngày, trở về giữa thiên nhiên, lịch sử và chiều sâu văn hóa Trúc Lâm.
Theo dấu người xưa giữa mây núi
Con đường hành hương dài khoảng 6km từ suối Giải Oan lên chùa Đồng, qua hàng nghìn bậc đá, len giữa rừng trúc, những hàng tùng cổ và hệ thống chùa, am, tháp cổ kính đã hiện diện qua nhiều thế kỷ. Quãng đường đủ dài để người đi cảm nhận cái mênh mang của Yên Tử, ngắm các công trình tâm linh khi ẩn, khi hiện giữa cây rừng và mây núi. Với người muốn hành trình nhẹ nhàng hơn, cáp treo giúp dành thêm thời gian dừng chân tại chùa Hoa Yên, chùa Một Mái, tượng An Kỳ Sinh hay ngắm rừng núi ẩn hiện trong mây.
Để hiểu vị trí của Yên Tử, cần trở về năm 1299, khi Phật hoàng Trần Nhân Tông lên núi tu hành. Trước đó, ông từng 2 lần cùng quân dân Đại Việt đánh bại quân Nguyên – Mông, sau đó nhường ngôi cho con. Tại Yên Tử, ông lập tịnh xá, thuyết pháp, thu nhận đệ tử và đặt nền móng cho Thiền phái Trúc Lâm – dòng thiền mang đậm bản sắc Việt.
Từ vùng núi này, tinh thần nhập thế, gắn đạo với đời của Trúc Lâm dần lan rộng. Cư trần lạc đạo hướng con người tìm thấy sự an nhiên giữa đời sống thường nhật; hòa quang đồng trần đề cao việc hòa mình với cuộc đời để phụng sự cộng đồng. Các tư tưởng ấy giúp Yên Tử vượt ra ngoài phạm vi một trung tâm tôn giáo, trở thành một phần trong đời sống tinh thần và lịch sử văn hóa Việt Nam.
Di sản tiếp nối dưới chân non
Điều khiến Yên Tử có sức hấp dẫn riêng có lẽ nằm ở chỗ câu chuyện ấy chưa dừng lại trong quá khứ. Các bậc đá, mái chùa và vườn tháp lưu giữ ký ức của nhiều thế kỷ; dưới chân núi, không gian văn hóa hôm nay tiếp tục đưa tinh thần Trúc Lâm đến gần hơn với người đương đại.
Trung tâm Văn hóa Trúc Lâm là điểm chuyển tiếp giữa hành trình trên núi và đời sống dưới chân non. Kiến trúc tại đây gợi nhắc mỹ cảm thời Trần qua mái ngói, tường đất, vật liệu thủ công và các khoảng sân mở về phía núi. Trong tổng thể ấy, Legacy Yên Tử – MGallery và Làng Nương Yên Tử là điểm nghỉ chân cho du khách muốn dành nhiều thời gian hơn với vùng di sản. Hai không gian có cách thể hiện khác nhau nhưng cùng hướng về cảnh quan và văn hóa bản địa, để việc lưu trú không tách khỏi mạch khám phá Yên Tử.
Khoảng thu dành cho một hành trình chậm
Yên Tử bước vào mùa thu từ tháng 9 đến tháng 11 với tiết trời trong mát và hơi sương bảng lảng trên sườn núi mỗi buổi tinh mơ. Rừng trúc dần chuyển sắc vàng, gió khẽ lay những tán lá bên con đường hành hương quanh co. Buổi sớm, mây ôm lấy những mái chùa và các bậc đá rêu phong, khiến cảnh vật khi ẩn, khi hiện như giữa cõi thực và miền huyền tưởng. Trong không gian ấy, mỗi bước chân dường như cũng chậm lại để người đi cảm nhận rõ hơn vẻ tĩnh tại của non thiêng.
Yên Tử đủ gần cho một chuyến đi cuối tuần, nhưng hành trình sẽ trọn vẹn hơn nếu dành khoảng 2 – 3 ngày: một ngày theo tuyến hành hương trên núi, một ngày tìm hiểu không gian văn hóa dưới chân non và thời gian còn lại để nghỉ ngơi, đi bộ hoặc ngồi giữa rừng nghe tiếng gió.
Mỗi người tìm đến Yên Tử với một lý do khác nhau: theo dấu Phật hoàng Trần Nhân Tông, tìm hiểu Di sản Thế giới hay rời phố thị vài ngày. Nhưng giữa mùa thu tĩnh tại, hành trình ấy trở thành một lần trở về với thiên nhiên, với chiều sâu văn hóa và khoảng bình yên giản dị mà đủ sức lay động lòng người.
