Đặng Anh Tâm
Khám phá thiên nhiên mang vẻ đẹp nguyên sơ mà choáng ngợp ở Iceland.
Mùa thu ở Iceland không rực rỡ theo cách người ta thường hình dung. Không phải những cánh rừng đỏ cháy hay sắc vàng ngập nắng, mà là một vẻ đẹp nguyên sơ đến choáng ngợp – nơi sức nóng địa nhiệt và hoạt động núi lửa vẫn âm ỉ dưới lòng đất, băng trôi ra biển, và bầu trời phương Bắc bất chợt bừng sáng bởi những dải cực quang huyền ảo. Giữa vùng đất tưởng chừng khắc nghiệt ấy, thiên nhiên lại hiện ra với một vẻ tĩnh lặng sâu thẳm, khiến mọi giác quan chậm lại để cảm nhận. Tôi đã đến, đã đứng giữa miền đất của lửa và băng, và dường như đã để lại nơi đó một nhịp đập rất khẽ của trái tim mình.
Con đường dẫn vào thinh lặng
Hành trình bắt đầu từ Vườn Quốc gia Thingvellir – con đường nhựa đen uốn lượn giữa những thảm cỏ đang chuyển sắc. Đỏ thẫm, vàng nâu, xanh xám hòa vào nhau dưới bầu trời cao và trong. Không gian rộng đến mức người ta tự nhiên nói khẽ hơn, bước chậm hơn.
Ở nơi 2 mảng kiến tạo tách xa nhau, mặt đất không phô diễn điều gì, chỉ kiên nhẫn dịch chuyển. Đứng giữa vùng đứt gãy của địa cầu, tôi hiểu rằng những thay đổi lớn lao nhất đôi khi diễn ra ngoài tầm mắt – như mùa thu đang chuyển mình rất khẽ quanh tôi. Và hành trình qua miền đất của lửa và băng ấy bắt đầu bằng sự thinh lặng.
Dọc con đường, còn biết bao thác nước, những ngọn núi cô độc và bãi biển đen hiện ra rồi khuất dần sau lưng.
Nước và nhịp đập của đất
Trên hành trình dọc miền nam Iceland, mỗi thác nước lại mở ra sắc thái riêng, khi mạnh mẽ, khi mềm mại, khi gần như hòa vào cấu trúc của đá và ánh sáng.
Thác Gullfoss hiện ra giữa miền đất rộng như đường cắt mạnh mẽ của thiên nhiên. 2 tầng nước đổ xuống vực sâu, tung bọt trắng trong gió lạnh. Giữa màn sương mỏng, một dải cầu vồng khẽ vắt ngang không trung – dịu dàng giữa dữ dội.
Xa hơn, mặt nước trong miệng mạch phun nước nóng Strokkur phồng lên rồi bất chợt vỡ òa thành cột nước trắng xóa. Chỉ vài giây ngắn ngủi, nhưng đủ để nhắc rằng bên dưới vẻ ngoài bình thản là một nội lực không ngừng chuyển động.
Ở Iceland, lửa và băng không đối nghịch. Chúng cùng tồn tại – một bên là sức nóng địa nhiệt và núi lửa dưới lòng đất, một bên là băng trôi ra đại dương.
Sau bức rèm của ánh sáng
Trên hành trình dọc miền nam Iceland, mỗi thác nước lại mở ra một sắc thái riêng, khi mạnh mẽ, khi mềm mại, khi gần như hòa vào cấu trúc của đá và ánh sáng.
Thác Seljalandsfoss mời gọi người ta bước vào phía sau màn nước. Khi đứng sau màn nước, nhìn ánh mặt trời mùa thu xuyên qua lớp nước rơi mỏng, tôi thấy thế giới phía trước trở nên dịu dàng như được phủ một lớp ký ức. Âm thanh của nước vẫn đều đặn phía sau lưng. Trong khoảnh khắc ấy, tâm trí tôi bỗng lắng xuống.
Thác Skogafoss lại mang một vẻ đẹp trọn vẹn. Dòng nước đổ xuống thung lũng rộng, tung bọt trắng giữa sắc xanh vàng cuối mùa. Không cần phô trương, chỉ cần hiện diện, thác nước ấy đủ khiến người ta đứng yên ngắm nhìn thật lâu.
Thác Svartifoss thì thầm bằng cấu trúc của đá. Những cột bazan đen dựng thẳng như phím đàn của một thánh đường cổ. Giữa hình khối cứng cáp ấy, dòng nước mảnh mai chảy xuống – một sự cân bằng tinh tế giữa vững chãi và mong manh.
Khi băng trôi và bầu trời thức giấc
Tiếp tục về phía đông nam Iceland, hành trình của tôi chạm tới đầm băng Jokulsarlon, nơi băng từ sông băng Breidamerkurjokull trôi dần ra biển. Hoàng hôn buông xuống Jokulsarlon bằng những gam tím nhạt. Mặt nước phẳng như gương, những tảng băng chậm rãi trôi, phản chiếu bầu trời đang đổi màu. Không gian ấy buộc bước chân tôi phải chậm lại.
Trên bãi cát đen gần đó, một khối băng trong suốt nằm giữa sóng biển. Sóng đến rồi đi, để lại mặt pha lê lấp lánh. Cái đẹp mong manh ấy không cố níu giữ ai, nhưng để lại dấu ấn rất lâu trong ánh nhìn.
Bầu trời phương Bắc bắt đầu đổi sắc khi màn đêm buông xuống. Những dải cực quang xanh lục, tím nhạt trôi qua không trung như một hơi thở của vũ trụ. Dưới chân là băng lạnh, trên đầu là những dải sáng cực quang. Trong khoảnh khắc ấy, Iceland dường như không còn là một vùng đất, mà là một giấc mơ đang mở ra giữa bầu trời phương Bắc. Ánh sáng của bầu trời và băng của mặt đất gặp nhau trong một khoảnh khắc không thể gọi tên. Tôi đứng rất lâu dưới dải sáng ấy, cảm thấy mình nhỏ bé nhưng không hề lạc lõng.
Lời thì thầm ở cuối hành trình
Khối đá Hvitserkur đứng một mình giữa biển, dáng hình như một sinh vật cổ xưa cúi mình trước chân trời rộng mở. Không còn tiếng nước đổ. Không còn tiếng đất rung. Chỉ có gió nhẹ và sự thinh lặng kéo dài. Sau tất cả những chuyển động của nước, của lửa và bầu trời, Iceland khép lại bằng khoảng lặng ấy.
Mùa thu ở Iceland không tìm cách làm người ta say mê. Nó chỉ mở ra, nguyên sơ và kiêu hãnh. Và nếu ta đủ kiên nhẫn, ta sẽ nghe được điều mà lửa và băng khẽ nói – rằng vẻ đẹp không nằm ở sự rực rỡ, mà ở sự cân bằng; không nằm trong những điều ta chạm tới, mà trong những gì còn đọng lại.
