Bài: Thái A
Ảnh: Đoàn Hồng, Đinh Hoàng Long, Lê Việt Tuấn Hoàng, Thái A

Để có thể thu vào khuôn hình nhng chú chim đang bay, nhng con thú tự do ngoài hoang dã đòi hỏi rt nhiều yếu tố, trong đó thiết bị là thứ không ththiếu

Trong sự bùng nổ của kỹ thuật số, việc chụp ảnh, quay video ngày càng trở nên đơn giản hơn trong xã hội. Sự phổ cập của các loại điện thoại thông minh cùng dòng máy ảnh microless khiến giới trẻ ngày càng ham thích chụp ảnh, nhất là khi được rong ruổi trên mọi cung đường. Tuy nhiên, có một lĩnh vực của nhiếp ảnh vẫn còn khá chuyên biệt, đó là chụp thiên nhiên hoang dã. Loại hình nghệ thuật độc đáo này đã hình thành từ rất lâu trên thế giới, song tại Việt Nam hiện nay chỉ có một vài nhóm theo đuổi tình yêu với các loài chim thú.

Cách đây hơn 30 năm, nghệ sĩ nhiếp ảnh Đoàn Hồng đã tung ra bộ ảnh về sếu đầu đỏ khiến giới khoa học chấn động và tạo nên sức hút mạnh mẽ cho giới nhiếp ảnh khi đó còn mải mê trong lĩnh vực chân dung. Hàng loạt tay máy từ mọi miền đất nước tìm về Đồng Tháp, học theo phương thức dã ngoại chuyên nghiệp để chụp loài chim huyền thoại. Có thể nói trào lưu chụp thiên nhiên hoang dã đã manh nha khởi đầu từ đàn sếu đầu đỏ trên vùng ngập nước Đồng Tháp và lan tỏa ra cả nước. Tuy nhiên, không phải ai cũng có khả năng theo đuổi đam mê này, một cuộc chơi mà vẫn được giới ảnh gọi đùa là “hố đen”, đã đặt chân vào rất khó rút ra.

Để có thể thu vào khuôn hình những chú chim đang bay, những con thú tự do ngoài hoang dã đòi hỏi rất nhiều yếu tố, trong đó thiết bị là thứ không thể thiếu. Dòng ống kính tiêu cự 200 có thể dùng cho chụp thể thao vẫn chưa đáp ứng được, tối thiểu phải là ống 400, tốt nhất là ống 600 vừa dài, vừa nặng, có thể chụp được rõ nét hình ảnh những con chim đớp ruồi bé như hạt mít ở khoảng cách vài trăm mét. Cộng thêm ống là thân máy, ống nhòm, bộ thiết bị phát âm thanh gọi chim, lều bạt và trang phục ngụy trang… Bản tính của các loài động vật ngoài thiên nhiên là luôn cảnh giác và chạy trốn bất kỳ điều gì bất thường, do đó người chụp cần nguy trang kín đáo, đi lại nhẹ nhàng trong rừng và nhất là không được tạo ra hành động khiến lũ chim thú hoảng sợ. Để có thể chụp được tấm hình sếu múa trong ánh hoàng hôn đỏ rực, các nhiếp ảnh gia phải nằm trong lều phủ cây lá cả ngày, uống nước suối, ăn lương khô. Chụp các loài khác cũng tương tự, nhưng có kiên trì như vậy mới có thể đạt được thành quả khiến cộng đồng khâm phục.

Có thể liệt kê ra những con người nổi danh trong lĩnh vực này tại Việt Nam, đó là các anh Nguyễn Trường Sinh chuyên chụp sếu đầu đỏ, voọc chà vá chân nâu, anh Tăng A Pẩu và Lê Việt Tuấn Hoàng sở trường chụp chim, tiến sĩ Lê Khắc Quyết ở Hà Nội chuyên chụp động vật hoang dã, họ gần như quanh năm suốt tháng sống trong niềm đam mê bất tận này và thuộc các cánh rừng hơn đường phố đô thị. Nếu tách bạch ra thì giới chụp thiên nhiên còn chia ra thành nhóm chuyên chụp côn trùng, nhóm thích về chim, có hội nhỏ chuyên chụp các loài linh trưởng. Chụp để thỏa mãn đam mê, song cũng để truyền lửa cho cộng đồng về việc chung tay bảo vệ môi trường. Những người có cùng đam mê sẽ tự tìm đến với nhau, chia sẻ kinh nghiệm, cùng vui với các tác phẩm và tất nhiên, cùng nhau lên đường vào mỗi dịp thuận tiện.

Bởi hầu hết đều có công việc chuyên môn khác nên họ chỉ có thể dành ra ngày nghỉ cuối tuần để rong ruổi, thông thường nhất là tự lái xe đi từ chiều thứ sáu để hôm sau có thể lặn lội những cánh rừng xa. Chạy xe xuyên đêm đòi hỏi sự tỉnh táo cao độ, còn băng rừng, vượt suối lại cần sức khỏe bền bỉ, đó là chưa kể tới gần 20kg thiết bị phải cõng trên lưng. Vất vả là thế, song mỗi bức ảnh chụp thành công lại khơi lên cảm hứng mạnh mẽ cho tác giả, cũng là niềm vui trao tới cộng đồng khi được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của thiên nhiên Việt Nam. Trên khía cạnh xã hội, công việc của họ thật đáng trân trọng, bởi không chỉ đi chụp, họ còn góp phần tuyên truyền tới từng người dân việc chung tay bảo tồn môi trường xung quanh, gìn giữ những báu vật mà thiên nhiên đã tạo nên từ hàng trăm triệu năm trước. Một ví dụ nhỏ, có một tiếng nói chung giữa các nhiếp ảnh gia với tổ chức phi chính phủ FFI khi cùng đi chụp đàn vượn Cao Vít tuyệt đẹp trên dải núi Trùng Khánh, Cao Bằng, đó là mong sao đàn vượn sẽ không bao giờ biến mất trên núi rừng Đông Bắc của Tổ quốc. Chụp để thỏa mãn đam mê, cũng để giúp ích cho xã hội, đó là điều những nhiếp ảnh gia này cùng tâm niệm.