H.Anh
Một cụm bướm đậu sát mặt đất, gần như không chuyển động. Chỉ khi có người bước qua, chúng mới khẽ bay lên, tạo thành một lớp màu mỏng trong không khí rồi nhanh chóng hạ xuống chỗ cũ. Khi những khoảnh khắc như vậy xuất hiện ngày một nhiều cũng chính là lúc mùa bướm đã đến tại Vườn Quốc gia Cúc Phương (Ninh Bình).
Nằm cách Hà Nội khoảng 120km, Vườn quốc gia Cúc Phương là một trong những khu rừng nguyên sinh tiêu biểu của miền Bắc. Mùa bướm ở Cúc Phương thường bắt đầu từ khoảng giữa tháng 4 đến hết tháng 5, nhưng năm nay mùa bướm đã đến sớm hơn từ cuối tháng 3. Sau một mùa xuân ẩm ướt, khu rừng bước vào giai đoạn dễ chịu hơn. Và khi ánh nắng đầu hạ bắt đầu len qua tán cây cũng chính là lúc những đàn bướm xuất hiện.
Muốn quan sát rõ mùa bướm, cần đi sâu hơn vào bên trong rừng. Từ cổng Vườn quốc gia Cúc Phương, quãng đường khoảng 7km dẫn vào khu trung tâm Bống hoặc ở gần hồ Mạc là nơi bướm xuất hiện nhiều nhất. Vào những ngày nắng ráo, đặc biệt là sau mưa, bướm sẽ xuất hiện nhiều hơn hẳn. Càng vào trong, không gian càng tĩnh, ánh sáng được giữ lại qua nhiều tầng tán lá, tạo thành những khoảng sáng nhỏ trên mặt đất, cũng là nơi bướm thường tụ lại.
Theo kinh nghiệm của các hướng dẫn viên, thời điểm phù hợp nhất để quan sát là buổi sáng, khoảng từ 8h đến 10h, khi nhiệt độ chưa quá cao và ánh nắng vừa đủ. Những chi tiết nhỏ như trang phục sáng màu, đặc biệt là màu trắng, cũng có thể khiến bướm bay lại gần hơn. Một số người còn mang theo nước ngọt hoặc nước muối, đổ xuống nền đất ẩm để thu hút bướm tụ lại, giúp việc quan sát trở nên thuận lợi hơn.
Mùa bướm đến sớm cũng khiến lượng khách đến Cúc Phương tăng lên rõ rệt. Những ngày cuối tuần, các tuyến tham quan trong rừng trở nên nhộn nhịp hơn. Tuy vậy, chỉ cần đi sớm hoặc rẽ sang những lối nhỏ, vẫn có thể tìm thấy những khoảng không đủ yên để quan sát khu rừng theo cách riêng, nơi nhịp sống tự nhiên vẫn giữ được sự nguyên vẹn.
Những đàn bướm trắng phủ kín mặt đất, đậu thành từng mảng như những vệt sáng. Mỗi bước chân khẽ chạm xuống, cả một lớp bướm lại đồng loạt bay lên, xoáy nhẹ quanh người rồi hạ xuống phía trước, như thể đang dẫn lối. Không chỉ có bướm trắng, giữa nền xanh của rừng còn thấp thoáng những loài bướm khác như bướm phượng, bướm khế, những đôi cánh mỏng mang theo sắc vàng, cam, xanh… Tất cả hòa vào ánh nắng đầu hạ, tạo nên một khung cảnh như chỉ xuất hiện trong những bộ phim hoạt hình.
Cúc Phương mùa này không chỉ có mùa bướm. Dọc theo các lối mòn, những chi tiết nhỏ của khu rừng dần hiện ra rõ hơn: một cây cầu gỗ bắc ngang dòng nước cạn, những khoảng rừng rậm với tán cây hạ thấp, hay các cụm ráy khổng lồ phủ kín nền đất ẩm. Dưới những tán lá rộng lớn cao gần 2m, con người bỗng trở nên nhỏ bé, như những nhân vật tí hon lạc giữa thế giới thiên nhiên kỳ vĩ.
Khi chiều dần buông, khu rừng ở Vườn quốc gia Cúc Phương chuyển sang một nhịp chậm hơn. Những đàn bướm thưa dần, ánh sáng rút khỏi các lối mòn, để lại một không gian trầm và kín. Đến khi đêm xuống hẳn, một “vũ điệu ánh sáng” bắt đầu.
Mùa hè cũng là mùa đom đóm, thường kéo dài từ khoảng tháng 4 đến tháng 6, khi thời tiết ẩm và ấm, là điều kiện thuận lợi để chúng phát sáng rõ nhất. Nhưng khoảnh khắc ấy không kéo dài lâu. Trong mỗi buổi tối, đom đóm chỉ xuất hiện rõ trong khoảng từ 19h đến 21h, khi trời vừa đủ tối và không khí còn dịu. Hàng ngàn con đom đóm cùng thắp sáng không gian bằng một bản hoà tấu lung linh không chỉ gợi nhớ về hình ảnh tuổi thơ của nhiều người mà còn là kết quả của sự nỗ lực cân bằng sinh thái của Vườn Quốc gia Cúc Phương trước nguy cơ tuyệt chủng của loài sinh vật đặc biệt này.
Chạm vào mùa hạ bằng nhịp đập của những cánh bướm rừng, bằng vũ điệu của hàng ngàn đốm sáng và không khí trong lành mát rượi của rừng già, nếu đã có ý định đến thăm Cúc Phương, thì ngay lúc này chính là thời điểm đẹp nhất để lên đường!
