Hải Âu 

Khi người trẻ tìm về những họa tiết, hoa văn cổ để tạo nên các vật phẩm mang dấu của vàng son hồn phách Việt Nam

 

Không khó để bắt gặp trên mạng xã hội các công trình thiết kế mang hoa văn, họa tiết Việt đẹp và quyến rũ người xem đến kỳ ảo. Đó có thể là một bộ trang phục cung đình thời Lê, cũng có thể là những món đồ trang sức mô phỏng hoa văn thời Lý, tuy khác nhau về loại hình và chất liệu cũng như mục đích sử dụng nhưng có một điểm chung, đó là chứa đựng trọn vẹn giá trị tinh hoa Việt. Ngắm nhìn các bản vẽ, các mẫu vật đó, mỗi người sẽ chợt thấy dâng lên trong lòng một niềm tự hào vô bờ bến với dân tộc mình, một dân tộc có những giai đoạn phát triển rực rỡ về văn hóa không thua kém các quốc gia lân cận. Và đó cũng là điều mà các bạn trẻ trong những nhóm “Đại Việt cổ phong” hoặc “Đại Việt văn sử vấn đàm”… đang cố truyền tải cho cộng đồng.

Khi tỷ mẩn vẽ những nét bay bướm lên trên chiếc mũ cổn miện của vua Lê Thánh Tông và phượng quan của Trường Lạc hoàng hậu, cô gái trẻ Thanh Huyên đã rất cẩn thận tham khảo nhiều tài liệu, đặc biệt tham vấn những người đã nghiên cứu sâu về lịch sử để có được những họa tiết uy nghi cho mũ áo dùng riêng cho nhà vua và hoàng hậu. Để có được những bản thiết kế này, từ nét vẽ ban đầu cho tới khi được thực hiện, người thiết kế phải dày công tìm hiểu các hiện vật còn lưu lại ở những bảo tàng quốc gia, đi tới các khu di tích thuộc triều đại đó, đồng thời còn phải so sánh đối chiếu với tài liệu của những quốc gia có cùng quy chế. Trong thuật ngữ của giới nghiên cứu, 4 nước đồng văn là các quốc gia Việt Nam; Trung Quốc; Triều Tiên và Nhật Bản do cùng sử dụng chữ tượng hình, cùng có điển chế nhà nước thời phong kiến khá tương đồng nên việc tham khảo này rất cần nhằm tránh sự sai lạc của mẫu thiết kế. Có thể nói khi anh Trần Quang Đức cho xuất bản cuốn Ngàn năm áo mũ vào năm 2013, anh đã trao tặng cho giới trẻ say mê nghiên cứu văn hóa cổ một món quà vô giá, từ đó khơi gợi nên cảm hứng cho những ai muốn tìm hiểu về hoa văn Việt thuộc các triều đại trước.

Không chỉ để thỏa mãn niềm đam mê, công việc của các bạn trẻ như Thanh Huyên đã giúp ích rất nhiều cho các nhà xuất bản, các hãng phim. Từ trước tới nay giới họa sĩ làm phim rất lúng túng khi cầm trong tay kịch bản phim cổ trang, bởi tư liệu đáng tin cậy thật quá ít ỏi. Bằng nhiệt tình tuổi trẻ, những con người trong nhóm “Đại Việt cổ phong” đang từng bước khơi nên ngọn lửa đam mê trong cộng đồng bằng những bản vẽ trang phục cung đình, quý tộc và cả tầng lớp bình dân. Qua đó chúng ta nhận thấy sự thay đổi của tư duy thẩm mỹ cũng như lối sống. Rất thú vị khi nhận ra xuyên suốt hơn 2.000 năm, mỗi triều đại lại có một điển chế khác nhau về trang phục, ví dụ các trí sĩ canh tân đầu thế kỷ 20 ra sức đòi xóa bỏ lối nuôi tóc dài thời Nguyễn, còn nhà Nguyễn vấn tóc vấn khăn thì chê bai kiểu thả tóc dài và áo giao lĩnh thời Lê… Do đó cũng thật khó để khẳng định trang phục của thời nào là đẹp và xứng đáng được tôn vinh nhất, chỉ có thể nói tất cả đều đáng được nghiên cứu, phục dựng để hậu thế thấy được vẻ đẹp của những ánh vàng son dĩ vãng của hồn nước Việt.

Thú vị hơn và cũng xa xỉ hơn là việc tạo tác đồ trang sức bằng vàng, đá quý theo hoa văn, họa tiết cổ. Đây là mảng rất khó mà bạn trẻ Cao Tùng Lâm đã bắt tay vào làm từ năm 2015 với sự hợp tác chặt chẽ của Cao Tùng Nghĩa và Nguyễn Dương Đạt trong một nhóm có tên Forest Studio. Sử dụng kỹ thuật 3D nhằm tạo hình mẫu ban đầu, sau đó lên khuôn và hoàn thiện, những chiếc lắc tay vàng mang họa tiết rồng thời Trần, vòng tay vàng mang họa tiết rồng Lý… của các bạn làm đã khiến khách hàng mê mẩn ngay từ khi mới ở khâu thiết kế. Từng ngọn lửa trên lưng rồng, từng vảy, râu…. của rồng đúc vàng đều toát lên thần thái uy nghiêm và kiêu hãnh khiến người sở hữu vật phẩm có một niềm tự hào to lớn. Độc đáo nhất phải nhắc tới khóa thắt lưng mang hoa văn thời Lê, đúc vàng nguyên khối, cẩn đá xanh, khi được hoàn thiện đã toát lên vẻ đẹp vương quyền mà vẫn rất hiện đại, đẹp không thua kém bất kỳ dòng sản phẩm cao cấp nào của nước ngoài. Với mục tiêu đưa văn hóa ứng dụng lên các sản phẩm hàng ngày: từ nội thất, trang sức, đồ decor trang trí, các bạn trẻ của nhóm nỗ lực chinh phục mọi thử thách với các chất liệu từ gỗ, đá, gốm, kim loại để cống hiến cho xã hội các vật phẩm mang dấu ấn của vàng son hồn phách Việt Nam.