Bài: Ngô Quang Minh
Ảnh: Shutterstock
Giữa miền Nam Ấn Độ, trên cao nguyên Deccan, Hyderabad hiện lên như một thành phố của những tương phản thú vị. Đây là nơi những khu phố cổ với hàng trăm năm lịch sử tồn tại bên cạnh những trung tâm công nghệ hiện đại; nơi văn hóa Telugu của Nam Ấn gặp gỡ các ảnh hưởng Ba Tư, Hồi giáo và châu Âu; nơi mà những nghi lễ truyền thống vẫn hiện diện trong đời sống thường nhật của một đô thị đang phát triển nhanh từng ngày. Hyderabad hiện là thủ phủ bang Telangana và là một trong những đô thị lớn nhất miền Nam Ấn Độ. Theo Điều tra dân số năm 2011, thành phố này thuộc nhóm các đô thị đông dân nhất Ấn Độ; đến năm 2025, dân số vùng đô thị Hyderabad được nhiều nguồn ước tính ở mức hơn 10 triệu người. Không gian đô thị cũng được mở rộng liên tục, cho thấy Hyderabad không còn chỉ là một đô thị di sản, mà thực sự trở thành một trung tâm kinh tế, công nghệ và dịch vụ quan trọng của toàn quốc.
Sự tương phản hợp lý
Ấn tượng đầu tiên về Hyderabad thường đến từ sự tương phản. Ở phía tây, những khu vực như HITEC City và Madhapur tạo nên diện mạo của một Hyderabad hiện đại với các tòa nhà văn phòng, trung tâm thương mại, khách sạn và cộng đồng chuyên gia công nghệ. Đây là bộ mặt “Cyberabad”, nơi ngành công nghệ thông tin đã đưa thành phố trở thành một trong những trung tâm IT nổi bật của Ấn Độ. Nhưng chỉ cần di chuyển về những khu vực cũ, nhịp sống lập tức thay đổi. Những con đường nhỏ, cửa hàng gia đình, hàng rong, quán trà, người phụ nữ trong sari nhiều màu và những người đàn ông mặc trang phục truyền thống tạo nên một không gian rất khác. Du khách có thể bắt đầu ngày mới giữa những cao ốc và kết thúc buổi chiều trong một khu chợ lâu đời. Chính sự chuyển đổi ấy làm nên cá tính Hyderabad: thành phố không lựa chọn giữa quá khứ và tương lai mà khéo giữ 2 thời đại cùng tồn tại.
Hồ Hussain Sagar – khoảng thở giữa đô thị
Một trong những nơi thích hợp để cảm nhận nhịp sống Hyderabad là hồ Hussain Sagar. Hồ được xây dựng vào giữa thế kỷ 16 dưới thời Ibrahim Quli Qutb Shah, nằm giữa vùng lõi đông đúc, tạo ra một khoảng không đáng kể giữa những con phố và khu dân cư. Giữa hồ là tượng Phật Gautama khổng lồ cao 16m, trở thành một điểm nhấn đặc biệt trong cảnh quan thành phố. Đến đây vào cuối buổi chiều, du khách có thể bắt gặp một Hyderabad rất đời thường: người dân đi dạo, các gia đình nghỉ ngơi, những nhóm bạn trẻ trò chuyện và ánh nắng cuối ngày phản chiếu trên mặt nước. Không có những công trình đồ sộ hay nghi lễ cầu kỳ, khoảnh khắc bình dị bên mặt hồ và tượng Phật giữa lòng đô thị đa tôn giáo trở thành nét chấm phá tô điểm vào sự hài hòa đa dạng của đời sống tâm linh Hyderabad.
Chowmahalla Palace – dấu ấn của thời đại Nizam
Nếu những pháo đài gợi lại thời kỳ chiến tranh, thì Chowmahalla Palace lại đưa du khách vào một thế giới yên bình khác – thế giới của triều đình Nizam từng là huyền thoại. Tên gọi Chowmahalla gắn kết chữ “chow”, biến thể của “char”, nghĩa là “bốn”, và chữ “mahal”, nghĩa là “cung điện”. Đây là quần thể gồm bốn cung điện, từ lúc khởi công tới khi hoàn thành kéo dài hơn 100 năm. Nơi đây từng diễn ra những hoạt động quan trọng của triều đình; nét vàng son của những đại sảnh, hành lang và bài trí cầu kỳ giúp người ta hình dung rõ hơn về cuộc sống của giới quý tộc Hyderabad thuở nào. Điều thú vị hơn cả là sự giao thoa văn hóa với những ảnh hưởng Hồi giáo, Ba Tư pha trộn sự tươi mới của phương Tây. Đây cũng chính là nét đặc thù của văn hóa Hyderabad: các yếu tố ngoại lai không đơn giản được sao chép nguyên mẫu mà dần dần được địa phương hóa, hòa nhập theo dòng thời gian để trở thành một phần của bản sắc Deccan.
Ngắm nhìn Hyderabad qua những hiện vật
Một điểm đến khác giúp mở rộng góc nhìn về thành phố là bảo tàng Salar Jung. Bộ sưu tập tại bảo tàng này có hơn 46.000 hiện vật nghệ thuật, hơn 8.000 bản thảo và hơn 60.000 sách in, gồm tranh, tượng, tác phẩm nghệ thuật, đồng hồ cổ cùng vật dụng giới quý tộc, phản ánh vai trò của Hyderabad như một điểm giao thương quan trọng và nơi giao thoa nghệ thuật, văn hóa Á – Âu. Đặc biệt, tác phẩm The Veiled Rebecca – bức tượng thiếu nữ quấn khăn mỏng bằng đá cẩm thạch – là một kiệt tác khiến nhiều du khách dừng chân ngắm nhìn thật lâu. Bức tượng này thường được mệnh danh là “giai điệu trên đá cẩm thạch” nhờ kỹ thuật chế tác đỉnh cao của nhà điêu khắc người Ý G.M. Benzoni, thực hiện vào thế kỷ 19, năm 1863, theo phong cách Tân cổ điển. Tượng được tạc từ một khối đá cẩm thạch duy nhất, khiến người xem kinh ngạc bởi người nghệ sĩ đã đục đẽo đá cứng thành một tấm khăn voan mỏng trong suốt với độ chân thực đến mức tạo ảo giác như một lớp vải mềm mại bay trước gió, dù tất cả hoàn toàn là đá. Bức tượng mô tả nhân vật Rebecca trong Kinh thánh Do Thái, e lệ dùng tấm khăn che mặt khi lần đầu gặp Isaac, người chồng tương lai của mình. Tác phẩm tôn vinh vẻ đẹp ngây thơ, sự đức hạnh và thuần khiết của người phụ nữ.
Hyderabad có thể được biết đến bởi những di sản kiến trúc, khu chợ ngọc trai hay ẩm thực nổi tiếng. Nhưng giá trị lớn nhất của thành phố nằm ở khả năng giữ cho nhiều tầng lớp văn hóa khác nhau cùng tồn tại. Hindu giáo, Hồi giáo và những ảnh hưởng văn hóa ngoại lai đã cùng tạo nên diện mạo đặc biệt – đa nguyên và hòa hợp. Người ta nhận ra “Thành phố Ngọc trai” không chỉ sở hữu những viên ngọc nằm trong tủ kính, mà báu vật chính là hồn văn hóa đã trải qua bao biến động đổi dời vẫn giữ được tiếng nói chung – một Hyderabad nơi nhịp đập quá khứ không mai một mà ngày ngày song hành cùng hiện tại.
Vui lòng truy cập: www.vietnamairlines.com để biết thêm thông tin chi tiết và các chương trình ưu đãi.
