Trí Nguyn

Có vc-xin phòng Covid-19 là tin tt vi quc gia có ngun thu ln tdu lch như Vit Nam nhưng hiu quskhông ti chsau mt đêm.

Tiếp ngay sau một kỳ bầu cử nhiều tranh cãi tại Mỹ, thông tin làm nức lòng nhân loại là kết quả thử nghiệm vắc-xin phòng Covid-19 do hãng dược Mỹ Pfizer và đối tác BioNTech của Đức công bố hôm 9/11. Ngay sau đó, loại vắc-xin phòng Covid-19 của Moderna đạt hiệu quả 94,5% trên thử nghiệm lâm sàng giai đoạn cuối cũng được công bố ngày 16/11. Công ty này trở thành hãng dược phẩm thứ hai của Mỹ công bố kết quả vượt xa dự báo.

Thông tin tích cực này đã lập tức có ảnh hưởng mạnh mẽ đối với các hoạt động kinh tế, kỳ vọng về việc tái mở cửa các thị trường và phục hồi các hoạt động kinh tế.

Ngay trong ngày Pfizer công bố kết quả, thị trường chứng khoán Mỹ đã có một phiên tăng vọt, đồng thời giá vàng lao dốc thảm hại từ mức khoảng 1960 USD/oz xuống mức 1.849 USD/oz do nhu cầu bảo toàn tài sản, trú ẩn trong khủng hoảng “bốc hơi”.

Nếu vắc-xin phòng Covid-19 được đưa vào sử dụng, đây sẽ là thông tin cực tốt với kinh tế Việt Nam và khả năng nên kinh tế sẽ phục hồi theo hình chữ V là điều đang được kỳ vọng.

Trước đó, dù các thông tin về vắc-xin phòng Covid-19 còn khá mờ mịt và đại dịch bùng phát liên tục hai lần ở quốc gia này, GDP 9 tháng đầu năm của Việt Nam vẫn tăng 2,12% – mức tăng thấp nhất của 9 tháng trong giai đoạn 2011-2020, theo báo cáo của Tổng cục Thống kê Việt Nam. Tuy mức tăng thấp, Việt Nam là một trong số ít các quốc gia vẫn tăng trưởng GDP trong giai đoạn này. Cũng báo cáo trên nhận định, “dịch Covid-19 ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động thương mại, dịch vụ và xuất nhập khẩu” trong những tháng đầu năm 2020. Khu vực dịch vụ trong 9 tháng đạt mức tăng thấp nhất so với cùng kỳ các năm 2011-2020. Trong đó, ngành vận tải, kho bãi giảm 4%, trong khi ngành dịch vụ lưu trú và ăn uống giảm tới hơn 17%.

Trong một cuộc họp tổ tại phiên họp tháng 11/2020 của Quốc hội Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ cho biết rằng, năm 2020 Việt Nam mất nguồn doanh thu “có thể đạt được” là 60 tỷ USD từ khoảng 21 triệu du khách có thể đã đến thăm Việt Nam trong năm, nếu không có Covid-19. Con số này tương đương với khoảng 23% GDP năm 2019 của Việt Nam. Việt Nam kỳ vọng GDP năm 2020 đạt mức 260 tỷ USD.

Như vậy, nếu vắc-xin Covid-19 được phổ biến và nhờ đó hoạt động du lịch hồi phục thì sẽ đóng góp thêm rất nhiều vào mức tăng trưởng của kinh tế Việt Nam. Thành công lớn trong việc kiểm soát dịch trong những tháng qua đã làm truyền thông thế giới “nắc nỏm” và định vị Việt Nam thành một “điểm đến an toàn” – yếu tố được kỳ vọng sẽ “hích” du lịch tăng trưởng mạnh trong thời gian tới.

Quan trọng hơn, phục hồi du lịch sẽ cứu sống rất nhiều doanh nghiệp hộ gia đình, doanh nghiệp vừa và nhỏ; xóa hẳn tình trạng cả phố rợp biển “sang nhượng cửa hàng” và hồi phục niềm tin vào nền kinh tế. Lòng tin là thứ quan trọng nhất trong các cuộc khủng hoảng kinh tế bởi, theo lý thuyết, thị trường sẽ luôn tự điều chỉnh tác động của các cuộc khủng hoảng. Niềm tin cũng sẽ thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng trong nước và nhờ đó phục hồi, mở rộng các thị trường lớn và quan trọng như ô tô hay bất động sản.

Có vắc-xin và các thị trường phục hồi cũng sẽ tạo động lực tăng trưởng cho một nền kinh tế hướng mạnh về xuất khẩu và mới hấp dẫn được nhiều nhà sản xuất bỏ chạy khỏi Trung Quốc và tới Việt Nam.

Tuy vậy, quá lạc quan với thông tin về vắc-xin phòng Covid 19 có lẽ cũng không hẳn là phù hợp. Dù được coi là “thước đo của nền kinh tế”, thị trường chứng khoán thường chứng kiến những phản ứng thái quá – quá hy vọng hay tuyệt vọng – trong khi việc phục hồi các hoạt động kinh tế thường chậm và không đơn giản như vậy.

Pfizer, nhà sản xuất dược phẩm vốn nổi tiếng với Viagra, đang lên kế hoạch xin Cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) cấp phép sử dụng vắc-xin khẩn cấp ngay khi dữ liệu được thu thập đầy đủ vào tuần thứ 3 của tháng 11. Tuy nhiên theo WSJ, Cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cho biết cần phải đợi khoảng 2 tháng khi có những kết quả an toàn sau khi tiêm vắc-xin cho ít nhất một nửa số người tham dự cuộc thử nghiệm lâm sàng giai đoạn cuối, quy mô lớn trước khi FDA xem xét cấp phép cho một vắc-xin. Hiện chưa rõ FDA cần bao nhiêu lâu để ra quyết định cho phép phổ biến loại vắc-xin này.

Dù còn nhiều loại vắc-xin khác cũng đang trong giai đoạn thử nghiệm cuối, nhưng nguồn cung trong giai đoạn đầu thường giới hạn và sẽ được tập trung cho những đối tượng ưu tiên như nhân viên y tế hay người có nguy cơ mắc bệnh cao. Vì vậy, thế giới khó có thể thấy sự sẵn có của vắc-xin trước mùa hè 2021. Đồng nghĩa, lượng du khách quốc tế khó mà dồi dào ngay được.

Trong khi đó, nhiều chuyên gia kinh tế hướng về các gói kích thích mà các quốc gia đã tung ra để cứu nền kinh tế trong phần đầu năm 2020, chỉ ra nguy cơ lạm phát, suy thoái ở nền kinh tế Mỹ và lưu ý rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã phải mất gần một thập kỷ để thoái lui các biện pháp kích thích được đưa ra trong cuộc Khủng hoảng Tài chính 2008. Nguy cơ của thị trường lớn nhất thế giới chắc chắn sẽ có ảnh hưởng tới tiến trình phục hồi kinh tế Việt Nam bởi Mỹ cũng là thị trường xuất khẩu quan trọng của quốc gia này.

Có vắc-xin là tin tốt nhưng để tốt cho nền kinh tế Việt Nam, thời gian sẽ không ngắn. Sống sót cho tới ngày tái phát triển vẫn là bài toán hóc búa với nhiều doanh nghiệp Việt Nam, nhất là doanh nghiệp du lịch.