Huỳnh Lê Đức Hợp
Monaco từ lâu đã trở thành biểu tượng của sự giàu có, một nơi tiền bạc, danh vọng và sự xa hoa phô diễn ở cấp độ cao nhất. Nhưng đằng sau ấy, lại có một Monaco với những câu chuyện khác. Những câu chuyện ít được kể hơn và có lẽ cũng thú vị không kém.
Quốc gia nhỏ bé thứ hai thế giới
Công quốc Monaco nhỏ đến mức mà chúng tôi có thể đi bộ từ đầu này sang đầu kia chỉ trong chưa đầy một buổi chiều. Diện tích chỉ khoảng 2 km², đây là quốc gia nhỏ thứ hai thế giới về diện tích, chỉ sau Vatican. Monaco giống như một minh chứng cho việc đôi khi những điều nhỏ bé vẫn có thể tạo nên những câu chuyện lớn lao. Giữa bờ biển Địa Trung Hải xanh thẳm, quốc gia tí hon này đã tồn tại qua hàng trăm năm lịch sử, vượt qua chiến tranh, biến động chính trị và những thay đổi của châu Âu để trở thành một biểu tượng toàn cầu.
Sự thật, đằng sau những cung điện và lá cờ đỏ trắng là một trong những câu chuyện lịch sử thú vị nhất châu Âu. Gia tộc Grimaldi đã gắn bó với lịch sử và ngai vị Monaco suốt hơn bảy thế kỷ. Từ khi François Grimaldi chiếm pháo đài Monaco năm 1297, dòng họ này đã trải qua những giai đoạn thăng trầm cùng công quốc. Những đế chế hùng mạnh xuất hiện rồi biến mất. Những cuộc chiến nổ ra rồi kết thúc. Nhưng Monaco vẫn tồn tại. Vẫn giữ được bản sắc riêng. Vẫn là Monaco.
Có điều gì đó rất đặc biệt trong khả năng tồn tại ấy. Nó không đến từ sức mạnh quân sự. Không đến từ diện tích lãnh thổ. Mà đến từ sự thích nghi và tầm nhìn.
Nơi khoảng xanh núi – biển ôm lấy nhau
Nếu chỉ nhìn vào những bức ảnh trên mạng, nhiều người sẽ nghĩ Monaco chỉ là những tòa nhà sang trọng và bến du thuyền hào nhoáng. Thế nhưng vẻ đẹp thật sự của nơi đây lại đến từ thiên nhiên, một bên là biển Địa Trung Hải xanh như pha lê, một bên là những sườn núi dựng đứng của vùng Riviera. Những tòa nhà dường như mọc lên từ vách đá rồi đổ xuống mặt biển.
Nhìn từ trên cao, Monaco giống như một kỳ tích kiến trúc được xây dựng giữa thiên nhiên. Từ góc cao của khu vực Le Rocher, qua những vòm đèn cổ bằng sắt uốn chạm khắc tinh xảo, cảng Hercules hiện ra như một bức tranh tuyệt đẹp. Hàng trăm sắc độ xanh khác nhau của Địa Trung Hải, những chiếc thuyền buồm xa xỉ chậm rãi lướt qua mặt nước và những cánh hải âu bay là là trên sóng biển. Và phía xa, từ lãnh thổ Pháp, dãy núi Tête de Chien hùng vĩ cứ thế ôm trọn lấy vịnh biển, những mái nhà gạch nung màu cam ấm áp ẩn mình dưới những cây bách nhọn vút lên bầu trời.
Thử hình dung, buổi sáng, ánh nắng phản chiếu trên mặt nước. Buổi chiều, những con đường uốn lượn quanh sườn núi nhuộm màu vàng mật ong. Buổi tối, cả thành phố sáng lên như một chuỗi ngọc trai bên bờ biển. Mỗi giờ khắc nơi đây đều đẹp tựa một bức tranh.
Những góc phố bình yên giữa thế giới xa hoa
Có một nơi thú vị không kém nhưng thường nằm ngoài những hình dung quen thuộc về Monaco: Rue de Millo, một con phố nhỏ ở La Condamine, ngay sát cảng Hercules. Chỉ cần rời xa khu casino vài phút, Monaco bỗng thay đổi hoàn toàn. Không còn tiếng động cơ siêu xe. Không còn những ánh mắt dõi theo sự xa xỉ. Thay vào đó là những con hẻm nhỏ lát đá, và xa cuối tầm mắt là dãy núi Tête de Chien mờ mờ trong sương.
Dọc theo con hẻm, những ngôi nhà nhiều màu sắc phủ đầy hoa. Những ban công nhỏ xíu treo đầy cây xanh. Trong không gian rực rỡ và lãng mạn đó, người dân địa phương thong thả chuyện trò dưới bóng mát hoặc tĩnh tại thưởng lãm một triển lãm tranh ở Galerie L’Entrepôt. Nhịp sống đời thường bình bị khiến người ta quên mất mình đang ở một trong những quốc gia giàu nhất thế giới. Có lẽ, La Condamine giống như ký ức còn sót lại của một làng chài Địa Trung Hải xưa cũ. Bình dị, chậm rãi nhưng đầy chất thơ.
Monaco không chỉ dành cho người giàu
Rời Monaco vào một buổi chiều muộn, tôi nhìn lại bến cảng đầy du thuyền đang lấp lánh dưới nắng. Những chiếc siêu xe vẫn chạy ngang qua. Casino Monte Carlo vẫn đông đúc, người đến ra vào. Những cửa hàng thương hiệu thời trang đình đám vẫn sáng choang; mọi thứ vẫn xa hoa như những gì thế giới thường nhắc đến.
Nhưng điều đọng lại trong tôi lại không phải những hình ảnh ấy, mà là con đường nhỏ trên khu phố cổ nhìn xuống biển. Là màu xanh không tưởng của Địa Trung Hải. Là cảm giác đứng trên mỏm đá nhìn về đường chân trời, nơi biển gặp bầu trời. Là một nhà hàng nho nhỏ ở góc phố La Condamine rộn ràng không khí cổ vũ cho giải đua xe công thức 1 trên tivi.
Khi ấy, tôi hiểu rằng Monaco không chỉ là nơi để ngưỡng mộ sự giàu có. Nó còn là nơi để chiêm nghiệm về giá trị của thời gian, lịch sử, vẻ đẹp và cả những sự đam mê của riêng mỗi người. Và có lẽ, đó mới là sự xa xỉ lớn nhất mà Monaco đang sở hữu.
