Vinh Dav

Bản làng Nậm Nghiệp là nơi táo mèo nở rộ mỗi độ cuối xuân, tạo nên cảnh sắc đặc trưng của vùng núi Tây Bắc.

Nậm Nghiệp được biết đến là lãnh địa của loài hoa táo mèo

Trong những câu chuyện truyền tai của dân leo núi Tà Chì Nhù, Nậm Nghiệp là một bản biệt lập ở độ cao trên 2.000m. Dù nằm chót vót trên cao, địa thế nơi đây lại tựa như một lòng chảo được che chở bởi những dãy núi hùng vĩ: phía Đông là Phú Lương và Tà Chì Nhù thuộc dãy Hoàng Liên Sơn, phía Tây là những đỉnh cao của Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La. Nhờ địa hình đặc thù ấy, Nậm Nghiệp ít chịu ảnh hưởng của nồm ẩm mùa xuân hay gió Lào khô khốc mùa hạ. Có lẽ chính sự ưu ái của đất trời đã biến nơi đây thành “lãnh địa” tuyệt vời nhất của loài táo mèo (sơn tra) tại Việt Nam.

Khi sắc thắm hoa đào, sắc trắng hoa mận miền rẻo cao Tây Bắc đã phai, mùa xuân tưởng chừng đã khép lại để nhường chỗ cho cái nắng đầu hạ, thì vào một ngày đầu tháng Ba, tôi nhận được tin nhắn từ anh chủ homestay như một lời mời gọi: “Táo mèo nở bung rồi đấy!”. Chỉ chờ có thế, tôi vội vã khăn gói ngược QL32 quanh co, băng qua thung lũng Cao Phạ, vượt đại đỉnh đèo Khau Phạ đầy gió, tìm về con đường dẫn tới đỉnh trời Ngọc Chiến, để kịp chạm tay vào “miền cổ tích” cuối cùng của mùa xuân, nơi một mùa hoa đặc biệt vừa mới thức giấc.

Những em bé người Mông nô đùa bên tán cây sơn tra

Đoạn đường cuối lên bản như muốn thử thách lòng kiên nhẫn bằng đất đỏ, đá hộc và những con dốc cao. Nhưng bù lại, cứ sau mỗi khúc cua, thiên nhiên lại mở ra một tầng cảnh sắc mới. Ban đầu chỉ là vài bụi táo mèo lác đác, thi thoảng điểm xuyết những cành hoa ban nở sớm đầy e ấp. Càng lên cao, không khí càng loãng và lạnh, mây mù sà xuống quấn lấy xe, phà hơi lạnh buốt vào mặt. Thế nhưng, ngay khi vượt qua con dốc cuối cùng, sương tan dần, để lộ những mảng trắng tinh khôi nằm san sát trên các triền đồi. Tôi đứng lặng người. Trước mắt là cả một rừng hoa trắng tĩnh lặng mà kiêu hãnh, một bức tranh khổng lồ mang vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng.

Cũng là sắc trắng, nhưng khác với những đồi mận thấp bé được trồng ngay hàng thẳng lối, rừng táo mèo nơi đây là tập hợp của những cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Từ thân cây sừng sững, già nua, lớp vỏ xù xì nứt nẻ đầy rêu phong – tưởng chừng đã cạn kiệt nhựa sống – hàng vạn bông hoa lại bung nở mãnh liệt, tạo nên một vẻ đẹp tương phản đến ngỡ ngàng. Hoa táo mèo mang nét đẹp của sự can trường: cánh dày, nhụy vàng đằm thắm, hương thơm dịu nhẹ, từng chùm lớn ôm trọn lấy cành vươn thẳng lên trời xanh. Từ xa, những thân cây đứng sừng sững như các “vệ thần” của rừng già, canh gác và che chở cho bản làng qua bao thế kỷ. Về chiều, gió núi mạnh dần, thổi những cánh hoa xoay tròn trong không trung rồi nhẹ nhàng đáp xuống những mái nhà gỗ pơ mu rêu phong.

Hoa nở trắng xóa khắp bản làng

Đêm ấy, tôi chọn nghỉ tại một ngôi nhà nằm chênh vênh, tách biệt trên ngọn đồi, nơi có cây táo mèo cổ thụ mọc ngay trước cửa. Không tiếng còi xe, không khói bụi, không gian chỉ còn tiếng lục lạc bò leng keng vọng về từ sườn núi và tiếng trẻ con nô đùa. Thoáng trong gió là hương hoa dìu dịu pha lẫn mùi khói bếp len lỏi qua từng khe gỗ pơ mu, tạo nên thứ hương vị mà tôi gọi là “mùi của bình yên”. Bên ngọn lửa cháy bập bùng và ấm trà nóng, A Vạng – chủ nhà, chỉ tay về phía sườn đồi: “Ông nội mình kể từ lúc còn nhỏ ngước lên nhìn đã thấy cây cao lắm rồi. Người Mông đen mình sinh ra dưới gốc táo, lớn lên trèo cây hái quả chín, chết đi cũng chỉ muốn nằm nghe gió thổi qua rừng táo”. Câu nói ấy khiến tôi chợt hiểu, cây táo mèo không chỉ là vẻ đẹp của hoa hay nguồn sống từ thu hoạch quả, mà còn là biểu tượng của sự gắn kết bền chặt, là linh hồn của vùng đất này. Cây và người cùng sinh ra và lớn lên giữa sự khắc nghiệt của đá núi, mang sức mạnh của sự thuần khiết, mộc mạc mà vững chãi. Trong những suy nghĩ miên man, tôi dần chìm vào giấc ngủ giữa tiếng gió xào xạc qua tán hoa và cảm giác trôi bồng bềnh giữa những dải đồi trắng tựa mây trời.

Sáng hôm sau rời đi, ngoái lại nhìn biển hoa lần nữa, những cành hoa trắng lung linh trong nắng sớm khiến tôi ngỡ mình vừa bước ra từ một giấc mơ. Nhưng tôi biết, ký ức êm đềm mà miền cổ tích này âm thầm trao tặng sẽ còn đọng lại trong trí nhớ mình rất lâu.    

Năm nay, con đường gian nan 10km lên bản đã được đổ bê tông, giúp hành trình trở nên dễ dàng hơn. Nếu bạn đang thấy chông chênh giữa phố thị ồn ào, hãy thử một lần ngược gió về Nậm Nghiệp. Để được ngồi dưới tán cây cổ thụ nghe gió ngàn kể chuyện, thấy lòng mình nhẹ tênh tựa cánh hoa rơi; để tận mắt chứng kiến vẻ đẹp rực rỡ chỉ chờ đúng thời điểm để bung nở từ những thân cây gai góc – như một chiêm nghiệm sống kỳ diệu mà tạo hóa ban tặng.

Xem thêm bài viết cùng chuyên mục: