Bài: Giang Lê – Ảnh: Bobby Vũ

Những bức tranh kính lấp lánh màu sắc trang hoàng rạng rỡ trong những thánh đường Châu Âu vốn từ lâu đã gắn liền với sự phát triển của nghề sản xuất thủy tinh màu và nghệ thuật vẽ tranh trên thủy tinh. Lan tỏa đến châu Á và Việt Nam, những sản phẩm thủ công thủy tinh đang bắt đầu nhen nhóm và tạo nên những thú chơi với môn nghệ thuật tinh tế này

Môn nghệ thuật mới mẻ vẽ trên thủy tinh không hẳn là một môn ngành nghề có truyền thống lâu đời ở Việt nam, mà ngược lại nó được du nhập phần nhiều qua các sản phẩm trang trí nội thất trong nhà. chất liệu thủy tinh hiện đại thay thế cho những đồ gốm, gỗ, sứ truyền thống. Thế nhưng để vẽ được trên thủy tinh và dùng để trang trí thì không phải lúc nào cũng đơn giản. như vẽ tranh trên kính, vẽ trên thủy tinh đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ để khi nhìn sản phẩm dưới ánh sáng sẽ không thấy lỗi, màu cần đạt được độ trong để sản phẩm thêm đẹp và bắt mắt. Đặc biệt hơn, khi được vẽ thủ công, hàm lượng “tinh xảo” lại phụ thuộc phần nhiều vào trình độ của người thợ: từ khâu cắt thủy tinh, phác họa, vẽ viền và tô màu. Khâu quan trọng nhất lại là vẽ viền vì công đoạn vẽ viền tạo hình sản phẩm quyết định sự đẹp xấu của tác phẩm.

Họa tiết hoa trên chai thủy tinh tái chế

Bước đầu tiên, người thợ sử dụng bút dầu để vẽ phác những chi tiết trên sản phẩm thủy tinh. sau đó để làm cho khối phác thảo này được rõ nét, người thợ có thể sử dụng thêm bút nét để vẽ viền. Bút nét vẽ viền chuyên trên kính thường được đặt mua từ nước ngoài như châu Âu và mỹ nơi mà những loại hình nghệ thuật này khá phát triển. Đây chính là xương sống của sản phẩm, và tất nhiên nếu tay vẽ có khéo léo thì bước này đánh dấu một nửa công đoạn của cả quá trình.

Nhà thờ Đức Bà được vẽ trên lọ thủy tinh

Bước hấp dẫn và tốn công nhất chính là tô màu cho sản phẩm bởi lẽ ánh sáng tạo nên các sắc màu ảo giác cho các vật phẩm thủy tinh vì thế mà thủy tinh trở nên lung linh và huyền diệu vô cùng. tùy theo ý tưởng phác họa mà người thợ có thể sử dụng màu trong hoặc màu đục. màu trong là màu vẽ lên thủy tinh nhưng vẫn cho mắt nhìn qua, trong khi với màu đục, mắt sẽ không thể nhìn qua sản phẩm được. Vì tô màu trên thủy tinh nên khi vừa tô, người thợ cũng cần phải xoay mẫu liên tục để tránh bị rớt. ời gian để cho màu được khô là khoảng từ 20 đến 30 phút. màu được dùng trong khi sáng tác cũng phải là loại chất màu nhập khẩu, nhằm giúp tăng độ bám, và độ bền của màu trên thủy tinh. chọn lựa màu và phối màu do đó lại phần nhiều liên quan đến gu thẩm mỹ và tất nhiên những họa sĩ lại là những người có thể ưu thế hơn.

Đồ trang trí từ thủy tinh vẽ màu

Mẫu số chung là từ niềm “Đam Mê” sáng tạo. Khác với các sản phẩm trang trí thủ công được các hãng sản xuất mang tính hàng loạt, đại trà, những đồ thủ công vẽ trên thủy tinh ở Việt nam đang được nhóm các bạn trẻ yêu nghệ thuật đưa vào sản xuất theo yêu cầu, và tất nhiên đều có chung một niềm đam mê là sáng tạo và hình thành nên một sản phẩm trang trí lạ mắt.

Nhắc đến những đồ décor vẽ trên thủy tinh đầu tiên ở thành phố hồ chí minh thì không thể bỏ qua ArtKglass, một trong những cơ sở đầu tiên khá nổi tiếng về những sản phẩm cho giới trẻ. Bắt nguồn từ niềm vui chính là tạo ra những đồ trang trí trên kính độc đáo dành cho lứa tuổi teen, những sản phẩm của ArtKglass do Đỗ tuấn Khôi tạo ra đã mang đến một hơi thở mới cho một nghệ thuật khá mới mẻ với phần đông công chúng này. Không dừng lại ở những sản phẩm cốc thủy tinh trang trí với họa tiết hoa lá rực rỡ, những hình ảnh mô phỏng phong cảnh Việt nam như áp Rùa, Văn miếu Quốc tử giám, phố cổ; hay vẻ đẹp của các thiếu nữ Việt duyên dáng trong tà áo dài dành cho du khách du lịch, chàng nghệ sĩ trẻ này còn vẽ những hình ảnh “chibi” cho bạn trẻ. những sản phẩm phổ biến của Khôi bao gồm tranh kính trang trí, kính màu, gương nghệ thuật, cửa kính nghệ thuật, đèn chân nến, đèn ngủ, bình hoa…

Các công đoạn các bước tô màu thủy tinh tại nhà:


1. Chọn một mẫu đồ thủy tinh ưa thích
2. Sử dụng bút dạ nước để vẽ phác thảo hình vẽ trên mẫu vật
3. Dùng bút nét đặc biệt để vẽ viền đen cho hình mẫu
4. Tô màu trên thủy tinh bằng màu chuyên dụng
5. Chú ý khi tô màu cần xoay mẫu liên tục để tránh bị đọng
6. Thời gian cho màu khô là khoảng 20 – 30 phút

Cũng chung niềm đam mê với môn nghệ thuật vẽ thủy tinh, có những cơ sở chuyên vẽ thủy tinh từ đồ “tái chế”. những chai lọ cũ không sử dụng, bị chủ nhân đem vứt đi, được tái chế, làm mới và dùng trong trang trí. Đó là cách mà 2 nghệ sĩ trẻ ở hà nội là Đinh iên tâm và nguyễn Diệu úy sử dụng trong chiến dịch “Giải cứu ve chai”. Bước vào không gian sản xuất của anh chị, người xem có thể thấy la liệt các vỏ chai lọ cũ với đủ những hình dáng kích cỡ khác nhau. Không ai có thể nghĩ được rằng từ những chai lọ tưởng như vô dụng này mà rất nhiều sản phẩm như đèn ngủ, bình cắm hoa, chậu cây cảnh, những chiếc cốc uống nước được tạo ra, trông “khác biệt”. từ đam mê dành cho những chai lọ thủy tinh, xưởng thủy tinh nhỏ trong lòng thành phố mang tên “Lọ mọ xưởng” của chị nguyễn   ị yến châu lại có một phong cách riêng. Không đơn thuần là vẽ và trang trí trên những cốc, lọ thủy tinh, nơi đây còn mở những lớp học vẽ trên thủy tinh dành cho khách hàng. chỉ cần nửa ngày ở lớp học, người chơi có thể tạo ra riêng 1 sản phẩm từ chính mẫu vật thủy tinh mang đến. Lớp học không chỉ có các bạn trẻ người Việt đến mà còn có rất nhiều người nước ngoài sinh sống ở hà nội dành thời gian để đến vẽ.   eo như chủ nhân của xưởng, có rất nhiều công ty đến đặt đồ tặng khách nước ngoài với những họa tiết trang trí mang phong cách Việt nam như những thiếu nữ chơi đàn dân tộc, những con cò trên khung cảnh làng quê… Ý nghĩa hơn là toàn bộ số tiền từ bán thủy tinh sẽ được dành cho quỹ “chăn ấm” khu vực miền núi phía Bắc.

Những cơ sở sáng tạo trên chỉ là một phần nhỏ trong những sản phẩm décor, lưu niệm mà các bạn trẻ đang tạo nên. những sắc màu hoa văn rạng rỡ lấp lánh trên những mẫu thủy tinh mang hi vọng về một thú chơi mới, đông người tham gia hơn, và ở đó tất nhiên, ai cũng có thể thỏa sức sáng tạo.