Bài: Hương Quỳnh
Ảnh: Lekima Hùng
Là một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp và do đặc thù công việc, Lekima Hùng đã đặt chân tới tất cả các tỉnh thành ven biển Việt Nam. Anh đã bị ám ảnh bởi sự ô nhiễm môi trường biển. Với mong muốn chia sẻ thông điệp gìn giữ biển xanh, Lekima Hùng đã thực hiện chuyến độc hành gần 7.000km để ghi lại những hình ảnh về rác thải nhựa ven biển. Heritage đã trò chuyện với Lekima Hùng để cùng anh chia sẻ thông điệp ý nghĩa này.

Động lực nào thôi thúc anh thực hiện hành trình đặc biệt này?
Sau khi gia đình trải qua một biến cố là mẹ tôi bị ung thư, tôi đã tìm hiểu nguyên nhân gây bệnh để từ đó biết đến tác hại của rác thải nhựa với sức khỏe của con người nói riêng và với đại dương nói chung. Tôi cũng đã từng đặt chân đến tất cả các tỉnh thành ven biển Việt Nam và nhiều nơi trong số ấy tôi đã bị ám ảnh bởi tình trạng rác thải nhựa bừa bãi. Bằng nghề nghiệp – ống kính của mình, tôi muốn góp một tiếng nói bảo vệ môi trường qua những bức ảnh lột tả thực tế nhức nhối của tình trạng ô nhiễm với lượng rác thải nhựa khủng khiếp ở bờ biển Việt Nam. Trên con đường độc hành qua gần 7.000km, ống kính của tôi đã ghi lại những bờ biển ngập rác. Những bãi biển, những dòng sông đổ ra biển lớn, những con người oằn mình trong rác. Câu chuyện mà tôi kể về biển qua những bức ảnh không phải là một câu chuyện thi vị mà là câu chuyện chân thực. Tôi tin là nó có ích vì ai cũng sẽ thấy bản thân mình trong đó. Tôi vốn chỉ là một cá nhân với năng lực giới hạn, tuy nhiên tôi tin từng hành động nhỏ bé nhưng thiết thực và tích cực sẽ lan toả, lay động cộng đồng. Và chỉ khi HÀNH ĐỘNG ta mới có thể tạo ra sự THAY ĐỔI.

(Ninh Bình)
Tại sao anh lại quyết Äá»nh Äi má»t mình mà ko phải là kêu gá»i các há»i, Äoà n vá»i nhiá»u thà nh viên chung tay?
Như bạn biết Äó, chặng ÄÆ°á»ng dà i rong ruá»i gần 7.000km sẽ không thá» thá»±c hiá»n trong thá»i gian ngắn, lại thêm viá»c phải sắp xếp công viá»c, lo nguá»n tà i chÃnh. Bên cạnh Äó, á» nhiá»u Äiá»m Äến, tôi muá»n nán lại lâu hÆ¡n Äá» tìm hiá»u cuá»c sá»ng bản Äá»a, từ Äó tìm ra nguyên nhân cá»§a tình trạng xả rác. ChÃnh vì thế, ngay từ khi có ý tưá»ng thá»±c hiá»n chuyến Äi, tôi Äã xác Äá»nh chá» thá»±c hiá»n má»t mình.
Äiá»m dừng chân nà o là m anh nhá» nhất?
Má»t bãi biá»n dà i hà ng km toà n rác thải nhá»±a á» huyá»n Tuy Phong tá»nh Bình Thuáºn là má»t trong những nÆ¡i tôi bỠám ảnh nhất. Rác ngáºp bá» biá»n, tháºm chà không nhìn thấy cát nÆ¡i Äây. Tôi Äã quá sock vá»i cảnh tượng nà y Äến mức chụp ảnh quên thá»i gian, là m viá»c nguyên ngà y không nghá» trưa Äá» ghi lại thá»±c trạng Äáng buá»n nÆ¡i Äây.
Theo anh tình trạng xả thải nhá»±a bừa bãi là do Äâu? Và giải pháp nà o Äá» cải thiá»n tình trạng nà y?
Mặc dù mãi Äến cuá»i thế ká»· 19, nhá»±a má»i ÄÆ°á»£c phát minh và viá»c sản xuất Äại trà chá» ÄÆ°á»£c thá»±c hiá»n từ những nÄm 50 cá»§a thế ká»· trưá»c, loà i ngưá»i Äã tạo ra khoảng 9.2 tá»· tấn nhá»±a, trong Äó hÆ¡n 6.9 tá»· tấn Äã trá» thà nh rác nhá»±a. Và có tá»i 6.3 tá»· tấn trong sá» rác Äó không ÄÆ°á»£c xả và xá» lý Äúng cách. (sá» liá»u 2017, National Geographic). Rác thải nhá»±a Äã thá»±c sá»± trá» thà nh má»i nguy hại toà n cầu, gây tá»n thất nghiêm trá»ng vá» kinh tế và sức khoẻ con ngưá»i, Äe dá»a môi trưá»ng biá»n nói riêng và sá»± tá»n tại cá»§a trái Äất nói chung. Ngà nh công nghiá»p sản xuất nhá»±a Äã tạo ra vô và n sản phẩm phục vụ cuá»c sá»ng. Thế nhưng phế thải nhá»±a ÄÆ°á»£c xá» lý thế nà o lại không ÄÆ°á»£c nhiá»u sá»± quan tâm.

Biá»n Viá»t Nam Äã và Äang bá» tà n phá nghiêm trá»ng vá»i tá»c Äá» rất nhanh do nhiá»u nguyên nhân. Má»t trong những nguyên nhân Äó là ý thức, nháºn thức cá»§a các thà nh phần xã há»i vá» gìn giữ môi trưá»ng biá»n còn hạn chế.
Giải pháp lâu dà i cho vấn Äá» rác thải nhá»±a là giảm thiá»u sản phẩm nhá»±a và tÄng cưá»ng tái chế. á» các vùng biá»n, vá»i những gì tôi chứng kiến trong suá»t hà nh trà nh thì tôi nghÄ© rằng chúng ta cần kiá»m soát các chợ cá và cảng cá. Äây là hai nÆ¡i xả túi nilon, rác thải nhá»±a khá»§ng khiếp. Cần có nhiá»u ngưá»i thu gom rác và các xe chá» rác Äá» phế thải ÄÆ°á»£c táºp kết rá»i phân loại, tiêu há»§y hay tái chế. Äá» nâng cao ý thức cá»§a ngưá»i dân, cần Äẩy mạnh tuyên truyá»n hÆ¡n nữa. Còn giải pháp lâu dà i và bá»n vững chÃnh là giáo dục ý thức bảo vá» môi trưá»ng cho các há»c sinh ngay từ khi còn nhá». Má»i sá»± thay Äá»i lá»n Äá»u bắt nguá»n từ những viá»c nhá» nhặt. Thế nên, chá» cần má»i cá nhân xây dá»±ng ý thức, thay Äá»i tư duy vá» môi trưá»ng sẽ góp phần tạo nên sá»± Äá»i thay lá»n lao hÆ¡n.

dá»c bá» biá»n Viá»t Nam
Sau hà nh trình nà y, anh có dá»± Äá»nh gì tiếp theo?
Rác thải nhá»±a á» biá»n có thá» có nhiá»u âquá»c tá»châ bá»i quá trình âlang thangâ trôi theo các dòng hải lưu. Tôi Äã Äến nhiá»u hòn Äảo, á» những bá» biá»n không có dân cư sinh sá»ng nhưng vẫn dá»
dà ng nhặt ÄÆ°á»£c rác thải nhá»±a sinh hoạt mà trên bao bì vá»i nhiá»u ngôn ngữ cá»§a các quá»c gia khác nhau. Äiá»u Äó là m tôi suy nghÄ© rất nhiá»u. Chúng ta có xứng Äáng vá»i hà nh tinh nà y không? Chúng ta Äang Äá» lại gì cho thế há» mai sau? Má»t Äại dương Äầy cá hay má»t Äại dương Äầy nhá»±a? Tôi mong muá»n và chuẩn bá» cho các hà nh trình tiếp theo, Äi dá»c bá» biá»n nhiá»u nÆ¡i trên thế giá»i như á» Trung Quá»c, Thái Lan, Indonesia hay Philippines Äá» ghi lại thá»±c trạng rác thải nhá»±a á» biá»n. Chúng ta sá»ng chung má»t hà nh tinh, chúng ta có chung má»t Äại dương. Vì váºy chúng ta có chung má»t nhiá»m vụ là giảm rác thải nhá»±a Äá» ra Äại dương.











