Bài: Hạ Quyên
Ảnh: Nguyễn Thị Minh Hải
Văn hóa bản địa sống động thể hiện qua những hình thức trang trí trên khuôn mặt và cơ thể của các bộ tộc ở châu Phi.
Ở nhiều cộng đồng bản địa châu Phi, làm đẹp không chỉ là nhu cầu thẩm mỹ, mà còn là một ngôn ngữ văn hóa sống động. Từ những nguyên liệu giản dị sẵn có quanh không gian sống như đất màu, tro than, lá cây, hoa rừng, hạt cườm, vỏ cây, lông chim hay những sợi cỏ khô, con người tạo nên các hình thức trang điểm và trang sức cầu kỳ, độc đáo. Mỗi nét vẽ trên gương mặt, mỗi vòng hạt đeo cổ, mỗi kiểu tóc hay màu sắc trang trí trên cơ thể đều mang theo câu chuyện về nguồn cội, tuổi tác, giới tính, vị thế trong cộng đồng, nghi lễ trưởng thành, hôn nhân, lễ hội hoặc niềm tin tâm linh.
Điều thú vị là không có một vẻ đẹp châu Phi duy nhất. Mỗi bộ tộc, mỗi vùng cư trú lại có cách làm đẹp riêng, gắn với điều kiện tự nhiên và truyền thống lâu đời của mình. Trẻ em được điểm tô bằng những vệt màu, vòng hạt hay kiểu tóc nhỏ xinh, vừa hồn nhiên, vừa như một cách sớm hòa mình vào dòng chảy văn hóa của tộc người. Phụ nữ thường nổi bật với những chuỗi hạt rực rỡ, mái tóc được tết công phu, các họa tiết mềm mại trên mặt và cơ thể, toát lên vẻ duyên dáng, kiêu hãnh và nữ tính. Nam giới lại gây ấn tượng bằng những mảng màu mạnh, đường nét cứng cáp, trang sức từ da, gỗ, kim loại hoặc lông chim, thể hiện sức mạnh, bản lĩnh và vai trò trong các nghi lễ cộng đồng. Có thể thấy rằng ở châu Phi, nam giới cũng điệu không kém gì phụ nữ.
Qua những chuyến đi sáng tác tại Kenya, Namibia, Ethiopia, nhiếp ảnh gia Nguyễn Thị Minh Hải đã ghi lại những khoảnh khắc giàu sức gợi ấy bằng ánh nhìn trân trọng và gần gũi. Bộ ảnh không chỉ cho thấy vẻ đẹp rực rỡ, điệu đà và đầy cá tính của con người nơi đây, mà còn mở ra một thế giới thẩm mỹ gắn bó mật thiết với thiên nhiên. Ở đó, cỏ cây, hoa lá, đất đá không chỉ hiện diện trong cảnh quan, mà còn trở thành chất liệu làm đẹp, thành ký hiệu văn hóa, thành niềm tự hào được lưu giữ qua nhiều thế hệ.
