Diễm Cao
Nếu miền Tây Nam Bộ có Sa Đéc – nơi các cánh đồng hoa mênh mông rực rỡ bên dòng sông chở nặng phù sa, thì miền Đông lại kiêu hãnh với những vườn hoa bung nở trên nền đất đỏ bazan. Đó là vùng trồng hoa Gia Kiệm ở tỉnh Đồng Nai.
Tháng Chạp, khi gió bấc se lạnh, Gia Kiệm bước vào mùa mong chờ nhất trong năm. Sự náo nức không đến từ tiếng ồn ã mà từ mùi hương rất riêng: mùi đất bazan ẩm ướt, tơi xốp, quyện lẫn hương cúc đương độ mãn khai. Gia Kiệm không chỉ là một địa danh mà đã trở thành di sản sống, được vun đắp từ ý chí quật cường của nhiều lớp người và sự hào phóng của đất mẹ. Khác với phù sa màu mỡ miền Tây, Gia Kiệm nằm trên lớp đất đỏ au đặc trưng, giàu oxit sắt và khoáng chất.
Những cư dân thế hệ trước của vùng đất này phần lớn là giáo dân di cư từ miền Bắc. Họ mang theo niềm tin, nếp sống đạo, kinh nghiệm trồng trọt và tinh thần cần cù đến khai khẩn vùng đất còn hoang sơ này. Họ dựng nhà, lập xứ, dựng tháp chuông vươn lên giữa đồng hoa, nơi tiếng cầu kinh chiều hòa quyện hương cúc vàng mỗi độ Tết đến. Chính từ nền đất bazan ấy, một cộng đồng vừa mộ đạo vừa cần lao đã hình thành, biến nơi đây thành “thủ phủ hoa Tết” lớn nhất miền Đông Nam Bộ – nơi sắc vàng của hoa và lòng người cùng tỏa sáng.
Hành trình bắt đầu từ mùa mưa
Hành trình một bông hoa Tết ở Gia Kiệm kéo dài từ mùa mưa tới tháng Chạp, trải qua 2 mùa với hình thái thời tiết khác biệt. Công việc đầu tiên là chọn giống từ Đà Lạt (cũ) – nơi cao nguyên mù sương nuôi dưỡng những giống cúc pha lê, cúc đại đóa chất lượng cao, đặc biệt hợp với thổ nhưỡng bazan. Những chuyến xe sớm mai lại lăn bánh từ Gia Kiệm lên Đà Lạt, mang về những mầm sống quý giá. Mùa mưa Đồng Nai làm đất đỏ trở nên ẩm ướt, tơi xốp – điều kiện lý tưởng để ươm mầm. Nông dân cẩn thận cắt mầm, ươm vào đất tro. Chỉ 10 ngày sau, cây con đã ra rễ, được cấy vào chậu bê tông cỡ lớn giúp cây cứng cáp, rễ khỏe, hoa chơi được bền lâu.
Suốt mùa mưa, công đoạn chăm sóc đòi hỏi sự tỉ mỉ tuyệt đối. Đất bazan được mưa nuôi dưỡng giúp rễ bám sâu, hút trọn dinh dưỡng. Người trồng phải tỉ mẩn bấm ngọn, tạo tán và cẩn thận cố định thân cây bằng cọc tre để cây vươn cao, nở tròn đều.
Lễ hội màu sắc và ánh sáng mùa xuân
Tháng Chạp gõ cửa, Gia Kiệm hóa thành một bức tranh sống động, nơi màu sắc ban ngày và ánh sáng ban đêm hòa thành bản giao hưởng xuân. Sáng sớm, sương mù còn lãng đãng trên nền đất đỏ, nhưng dọc Quốc lộ 20, hàng chục hecta hoa đã bung nở rực rỡ: sắc vàng của hoa cúc đại đóa, sắc đỏ son thắm nồng của hoa mào gà. Du khách và thương lái đổ về chiêm ngưỡng, mua sắm, biến cánh đồng thành một lễ hội màu sắc rộn ràng.
Khi đêm buông xuống, làng hoa lại bước vào lễ hội ánh sáng huyền ảo. Hàng ngàn bóng đèn được thắp sáng không ngừng từ 20 giờ đến 4 giờ sáng hôm sau. Kỹ thuật này nhằm ngăn cúc nở sớm, đảm bảo sắc vàng bung tỏa đồng loạt, trọn vẹn vào năm mới.
Từ sau rằm tháng Chạp, không khí càng thêm nhộn nhịp. Xe tải lớn nhỏ nối đuôi chở hoa đi khắp miền Nam. Chợ hoa rộn ràng tiếng cười nói. Khách thập phương không chỉ mua hoa, mà còn lưu giữ khoảnh khắc xuân qua những bức ảnh tươi tắn bên cánh đồng rực rỡ.
Di sản sống giữa dòng chảy thời đại
Ngày nay, giữa nhịp đô thị hóa lan nhanh, Gia Kiệm vẫn giữ bản sắc nhờ những người nông dân bền bỉ nối nghề cha ông. Dẫu nhiều thanh niên rời quê tìm cơ hội mới, vẫn còn những bàn tay trẻ chọn ở lại. Họ cần mẫn học canh tác sạch, bán hoa online, đón du khách trải nghiệm trồng hoa. Họ viết tiếp câu chuyện làng trong sự thích ứng mà không đánh mất cội nguồn, để nghề trồng hoa Gia Kiệm mãi là di sản sống, vừa cũ vừa mới, giữa lòng miền Đông bazan rực đỏ.
Hãy ghé thăm Gia Kiệm những ngày giáp Tết, khi hương xuân lan tỏa trên đất bazan. Hơn cả một cuộc giao thương, hãy đến đây để thưởng lãm sắc hoa và hòa vào nhịp sống rộn ràng “ngày mùa”. Sắc vàng bất khuất trên đất đỏ sẽ mãi là lời tự tình sâu lắng giữa đất và người.
Xem thêm bài viết liên quan:


