Minh Hằng
“Phía sau Đông Dương” là một triển lãm đặt trọng tâm vào câu hỏi: điều gì đã tiếp nối sau mỹ thuật Đông Dương? Thay vì xem mỹ thuật Đông Dương như một dấu mốc khép lại một chương lịch sử, hoạt động này mở ra một cách nhìn khác về dòng chảy của nghệ thuật Việt Nam – nơi những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được các thế hệ nghệ sĩ tìm kiếm, diễn giải và chuyển hóa thành những ngôn ngữ nghệ thuật mới.
Quy tụ ba họa sĩ Phan Cẩm Thượng, Lý Trực Sơn và Đỗ Thị Kim Đoan, “Phía sau Đông Dương” giới thiệu ba phong cách thực hành nghệ thuật khác biệt nhưng cùng gặp nhau ở mối quan tâm với cội nguồn văn hóa Việt. Nếu Phan Cẩm Thượng thường trở về với những lớp trầm tích của lịch sử, tín ngưỡng và đời sống dân gian, thì Lý Trực Sơn tìm kiếm sự giao thoa giữa truyền thống và tư duy tạo hình hiện đại. Với Đỗ Thị Kim Đoan, những hình ảnh thân thuộc của đời sống gia đình, cộng đồng và ký ức đời thường trở thành chất liệu để kiến tạo thế giới hội họa giàu tính biểu cảm.
Sự đa dạng trong cách tiếp cận khiến triển lãm không đưa ra một câu trả lời duy nhất cho câu hỏi về “phía sau” Đông Dương. Thay vào đó, mỗi nghệ sĩ mở ra một hướng tiếp nối, cho thấy truyền thống không phải một hệ giá trị bất biến để sao chép, mà có thể trở thành nguồn cảm hứng cho những tìm tòi mới. Qua chất liệu sơn mài cùng những ngôn ngữ tạo hình khác nhau, các tác phẩm gợi lên nhiều lát cắt của văn hóa Việt – từ vẻ đẹp của đời sống bình dị đến ký ức cộng đồng và những dấu vết của văn hóa cổ.
Theo giám tuyển Vân Vi, điểm gặp gỡ của ba nghệ sĩ nằm ở khả năng “chuyển hóa những giá trị văn hóa Việt Nam thành một ngôn ngữ thị giác của hiện tại”. Chính sự chuyển hóa ấy tạo nên tinh thần của “Phía sau Đông Dương”: nhìn về quá khứ nhưng không dừng lại ở hoài niệm, mà từ di sản tìm kiếm những khả năng biểu đạt mới cho nghệ thuật hôm nay.
Diễn ra tại sảnh Opera Wing của Sofitel Legend Metropole Hanoi, triển lãm nằm trong chuỗi hoạt động “125 Năm Một Huyền Thoại” do Sofitel Legend Metropole Hanoi tổ chức trong năm 2026, nhân dịp kỷ niệm 125 năm hình thành. Chuỗi hoạt động trải rộng trên các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực và trải nghiệm, hướng đến việc nhìn lại hành trình của khách sạn từ năm 1901 và kết nối những giá trị di sản với đời sống đương đại. 
