Hòa Nguyễn
Tết Nguyên Đán khép lại, để lại phía sau những tràng pháo tay rộn ràng, những tiếng cụng ly kéo dài đến khuya và cả sự mệt nhoài của chuỗi ngày gặp gỡ xã giao liên tiếp. Khi tiếng ồn rút đi, chúng ta thường đối diện với một khoảng lặng đột ngột – khoảng lặng đủ lớn để cảm giác trống rỗng, hụt hẫng hay đứt gãy cảm xúc lặng lẽ len vào.
Ở thời điểm này, nếu vội vàng tìm đến những bộ phim hành động dồn dập hay phim hài ồn ào, rất có thể bạn chỉ đang dùng tiếng động để che lấp sự mệt mỏi bên trong. Thay vào đó, hãy thử một con đường khác: Slow Cinema – dòng phim chậm rãi, tiết chế, nơi điện ảnh không còn cố gắng “kể chuyện” thật nhiều, mà học cách lắng nghe.
Trong Slow Cinema, máy quay có thể đứng yên hàng phút chỉ để ghi lại một tán cây rung trong gió, hay một con người ngồi bất động nhìn mưa rơi. Chính sự “nhàm chán” có chủ đích ấy lại mở ra một khoảng không quý giá, nơi tâm trí được nghỉ ngơi, được thở sâu và được phép cảm nhận những rung động tinh tế mà nhịp sống thường ngày đã vô tình bỏ quên.
Dưới đây là 4 tác phẩm điện ảnh có nhịp kể chậm rãi, giàu chất thơ và đủ dịu dàng để giúp bạn xoa dịu lại trái tim mình sau Tết.
Perfect Days – Khi sự đơn điệu trở thành một dạng hạnh phúc
Bộ phim theo chân Hirayama – một người đàn ông trung niên làm nghề dọn dẹp nhà vệ sinh công cộng ở Tokyo. Cuộc sống của ông là một vòng lặp gần như không thay đổi: thức dậy sớm, tưới cây, đi làm, ăn trưa dưới tán cây, chụp lại những mảng nắng xuyên qua kẽ lá, tắm công cộng và đọc sách trước khi ngủ. Không có cao trào kịch tính, không có bi kịch được đẩy lên đỉnh điểm, chỉ có sự bình yên lặng lẽ chảy qua từng ngày.
Sau Tết, khi nhiều người bắt đầu chán nản vì phải quay lại guồng quay công việc quen thuộc, “Perfect Days” xuất hiện như một lời thì thầm nhẹ nhàng: sự lặp lại không đồng nghĩa với vô nghĩa. Bộ phim gợi mở khái niệm Komorebi – vẻ đẹp của ánh nắng xuyên qua tán lá – như một ẩn dụ cho hạnh phúc nhỏ bé nhưng bền bỉ, tồn tại ngay trong những điều tưởng chừng tầm thường nhất.
Xem phim, bạn không bị thúc ép phải hiểu, phải phân tích. Bạn chỉ cần ở đó, cùng Hirayama, và học cách trân trọng hiện tại đúng như nó đang là.
2. Past Lives – Một cái ôm dành cho những điều đã không xảy ra
Hai người bạn thơ ấu gặp lại nhau sau 24 năm xa cách. Họ đi bộ cạnh nhau, họ trò chuyện về những điều tưởng như vụn vặt, họ im lặng nhiều hơn nói. “Past Lives” không xây dựng bi kịch bằng nước mắt hay xung đột dữ dội, mà bằng những ánh nhìn chậm rãi, chứa đựng cả một đời người chưa kịp sống trọn.
Đầu năm mới là thời điểm con người dễ ngoái nhìn quá khứ và tự hỏi: “Nếu ngày đó mình chọn khác đi thì sao?”. Bộ phim của Celine Song không đưa ra câu trả lời, nhưng nó cho phép bạn ngồi lại cùng câu hỏi ấy mà không phán xét.
Khái niệm nhân duyên được nhắc đến trong phim như một lời an ủi: có những người chỉ đi cùng ta một đoạn đường, và việc họ không ở lại không làm mất đi ý nghĩa của sự gặp gỡ ban đầu. “Past Lives” vì thế trở thành một cái ôm rất khẽ, rất lâu, dành cho những tiếc nuối chưa từng gọi tên.
3. Little Forest – Thời gian, thiên nhiên và sự kiên nhẫn
“Little Forest” gần như không có cốt truyện theo nghĩa truyền thống. Một cô gái trẻ rời bỏ thành phố để trở về vùng quê, sống một mình giữa thiên nhiên và dành phần lớn thời gian… nấu ăn. Cô gieo hạt, chờ cây lớn, thu hoạch, chế biến và thưởng thức trong im lặng. Âm thanh của phim – tiếng dao chạm thớt, nước sôi, gió rừng – tạo nên một dạng ASMR dịu nhẹ, chậm rãi và rất chữa lành.
Sau những mâm cỗ Tết nhiều dầu mỡ, “Little Forest” giống như một liệu trình detox cho thị giác và cảm xúc. Bộ phim nhắc nhở rằng mọi thứ đều cần thời gian để chín: món ăn, mùa vụ, và cả những cảm xúc bên trong con người. Không có gì cần phải vội, và cũng không có gì sai khi bạn cho phép mình đi chậm lại.
4. Aftersun – Ký ức, mất mát và lòng trắc ẩn
Bộ phim theo chân một người phụ nữ trưởng thành khi cô xem lại những thước phim cũ về kỳ nghỉ hè năm 11 tuổi cùng bố. Những hình ảnh rời rạc, thiếu liền mạch dần hé lộ nỗi đau tinh thần mà người bố đã âm thầm che giấu sau nụ cười dịu dàng.
Tết là dịp đoàn viên, nhưng cũng là lúc nhiều người nhận ra bố mẹ đang già đi, còn những câu chuyện chưa kịp nói thì ngày một nhiều hơn. “Aftersun” không cố gắng giải thích hay xoa dịu, mà chỉ nhẹ nhàng đặt bạn vào vị trí của sự thấu hiểu muộn màng. Bộ phim thường khiến người xem rơi nước mắt không phải vì bi kịch lớn, mà vì những điều nhỏ bé đã trôi qua không kịp giữ lại.
Cách thưởng thức Slow Cinema để không “lạc nhịp”
Slow Cinema không dành cho việc xem tua nhanh hay vừa xem vừa lướt điện thoại. Để những bộ phim này thực sự phát huy tác dụng, bạn cần cho chúng một không gian đúng nghĩa. Bạn nên tắt thiết bị gây xao nhãng, hãy đặt điện thoại ở phòng khác. Chỉ một thông báo cũng đủ phá vỡ nhịp phim. Bên cạnh đó, tìm cho mình một không gian tối và yên tĩnh, giảm ánh sáng xung quanh để tập trung vào màn hình. Cuối cùng, hãy kiên nhẫn vì chỉ 10-15 phút đầu có thể khiến bạn sốt ruột bởi “chưa có gì xảy ra”. Nhưng khi vượt qua ngưỡng đó, bạn sẽ cảm nhận được thời gian trôi theo một cách rất khác – chậm hơn, sâu hơn.
Đôi khi, cách phục hồi nhanh nhất không nằm ở việc chạy tiếp, mà ở chỗ cho phép mình đứng lại. Những bộ phim chậm rãi này không nhằm giải trí tức thì, mà mở ra một không gian để bạn lắng nghe chính mình, chấp nhận sự mệt mỏi và bước vào năm mới với một trái tim đã được sạc lại bằng sự dịu dàng.
