Kim Yến
Di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long là khu di tích khảo cổ học độc đáo, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, giúp du khách tìm hiểu truyền thống văn hóa và bề dầy lịch sử hơn 1.000 năm của Thăng Long – Hà Nội. Ngoài những di tích di vật đã phát lộ, trong lòng đất khu di sản còn tiềm ẩn những giá trị khảo cổ học to lớn. Từ năm 2011-2014, với việc nghiên cứu khai quật các khu vực Kính Thiên – Đoan Môn, Vườn Hồng, Trung tâm bảo tồn di sản Thăng Long Hà Nội và Viện Khảo cổ học Việt Nam đã phát hiện thêm nhiều dấu tích khảo cổ học độc đáo và hàng ngàn hiện vật quý giá.
đất nung, thời Trần
(thế kỷ 13-14)
Trong các tầng văn hóa, bước đầu xác định các di tích kiến trúc của các thời kỳ xuất lộ dày đặc, chồng xếp lên nhau, đan xen lẫn nhau vô cùng phong phú, phức tạp. Ở độ sâu 3 – 4m , chúng ta tìm thấy dấu tích của thời Đinh – Tiền Lê (thế kỷ 10) và Đại La (thế kỷ 7 – 9), chứa nhiều di vật gạch ngói màu xám, các loại đồ gốm có nguồn gốc từ Đương Xá (Bắc Ninh). Tiếp theo là các dấu tích thời Lý (thế kỷ 11 – 12), gồm các dấu tích kiến trúc có móng trụ, sân gạch và móng tường. Đặc biệt trong quá trình khai quật đã làm xuất lộ một đường nước lớn thời Lý, chạy theo hướng Đông – Tây, Nam – Bắc (rộng 2m, cao 2m), được xây bằng gạch vuông và gạch bìa, có hàng cọc gỗ gia cố hai bên. Có thể nói đây là một đường nước bằng gạch khổng lồ chưa từng thấy trong bất cứ di tích khảo cổ nào ở Việt Nam.
rồng cuộn, thời Trần
(thế kỷ 11- 12)
Các di tích kiến trúc thời Trần xuất lộ phong phú về loại hình và có sự đan xen chồng xếp lên nhau. Đặc biệt xuất hiện 3 kiến trúc có móng trụ được gia cố bằng ngói vụn, các dấu tích tường bao, nền gạch, bồn hoa, và một đường thoát nước khá lớn (rộng hơn 1m, sâu khoảng 1m), chạy song song với đường nước thời Lý. Tại đường thoát nước này đã tìm thấy một vài viên gạch in chữ Hán “Vĩnh Ninh Trường”, là loại gạch có niên đại thời Trần (thế kỷ 13 – 14).
Thời Lê sơ đã xác định được dấu tích móng Ngự đạo, sân nền Đại Triều lát gạch vuông, dấu tích kiến trúc hành lang. Thời Lê Trung hưng đã tôn nền xây sửa lớn ở đây với dấu tích móng đường ở phía trên của Ngự đạo, sân Đại Triều lát gạch vồ màu xám, dấu tích hành lang. Sân Đại triều cũng bước đầu xác định có hai cấp độ cao thấp khác nhau.
Thời Nguyễn đã thấy rõ lớp trên của bó nền điện Kính Thiên, sân nền tôn cao hơn và xây gạch Bát Tràng.
Các cuộc khai quật cũng đã dần làm rõ các lớp gạch lát sân Long Trì (Đan Trì) thời Lý, Trần, Lê sơ (gạch màu đỏ, có họa tiết hoa văn trang trí) và Lê Trung hưng (gạch màu đen xám). Điều này giúp các nhà nghiên cứu có nhận diện bước đầu về không gian chính điện Kính Thiên thời Lê với trục Đoan Môn, Đan Trì, Kính Thiên, xác định rõ hơn vị trí của thềm rồng và sân Đan trì thời Lê sơ và Lê Trung Hưng.
