Quảng cáo 
Bài: Thanh Hiển
Ảnh: Long Hồ
Mỗi độ giáp Tết, khi phố thị còn mải miết đếm ngày, những dòng sông ở phương Nam đã rộn ràng từ rất sớm. Khi những ngọn gió bấc lao xao ngọn dừa, thì những ghe hoa đã xuôi dòng mang theo sắc xuân cùng nhịp sống thương hồ bao đời gắn với mùa Tết. Hành trình của những dòng sông hoa không chỉ là câu chuyện của hoa trái, mà là câu chuyện của con người mưu sinh giữa sóng nước, nơi Tết bắt đầu từ khoảnh khắc rời bến.
1. Tết của những thương hồ
Khi những cánh mai vàng tách vỏ, báo hiệu đất trời chuyển giao, cũng là lúc giới thương hồ bắt đầu guồng quay hối hả nhất trong năm. Với những phận đời “gạo chợ, nước sông”, chuyến hàng cuối năm này mang sức nặng đặc biệt. Nó không đơn thuần là dịp buôn may bán đắt giữa lúc nhu cầu sắm Tết tăng cao, mà còn là chuyến hải trình chở theo niềm hy vọng. Bởi lẽ, khi phiên chợ cuối cùng tan vãn, cũng là lúc họ trút bỏ nỗi nhọc nhằn của một năm dài phiêu bạt để quay mũi ghe trở về, tìm lại hơi ấm sum vầy bên mâm cơm gia đình.
Mùa xuân của người thương hồ bắt đầu sớm hơn bất kỳ ai. Từ những ngày đầu tháng Chạp, khi sương sớm còn giăng mắc trên những vườn kiểng Sa Đéc (Đồng Tháp) hay Chợ Lách (Vĩnh Long), những chiếc ghe bầu đã bắt đầu “lên hàng”. Với họ, chiếc ghe là ngôi nhà di động, nơi gối đầu lên sóng nước để ngủ vùi sau những ngày dài chăm bẵm từng nụ hoa.
Có một nét đẹp rất đời, rất “tình” trên những chuyến ghe ấy mà ống kính máy ảnh khó lòng bắt trọn. Đó là sự tương phản đầy chất thơ giữa cái chật chội, tuềnh toàng của khoang sinh hoạt và sự rực rỡ, kiêu sa của ngàn hoa đang chở trên mui. Những chiếc ghe chở đầy mai, cúc, vạn thọ nằm san sát trên khoang ghe, rung nhẹ theo từng nhịp nước, như thể chính chúng cũng đang háo hức trước mùa xuân sắp về.
Với người thương hồ, Tết không bắt đầu từ mâm cỗ hay pháo hoa, mà từ những đêm neo ghe giữa sông, từ giấc ngủ chập chờn bên mùi hoa mới cắt. Mỗi chuyến đi là một lần đánh cược với con nước, với thời tiết cuối năm. Trên ghe, bữa cơm vội, giấc ngủ ngắn, nhưng ánh mắt ai cũng ánh lên hy vọng về một cái Tết đủ đầy chốn quê nhà.
2. Thuỷ lộ mùa xuân
Từ độ cao của cánh chim bay, hệ thống kênh rạch miền Tây tựa như những huyết mạch rực rỡ đang bơm nhựa sống mùa xuân về phía đô thành. Dòng sông Tiền, sông Hậu ngày thường cuộn trào phù sa đỏ quạch, nay bỗng trở nên mềm mại, diễm lệ lạ thường khi phải “oằn mình” cõng trên lưng hàng vạn chuyến ghe hoa.
Mặt sông như được dát lên những mảng màu đối lập nhưng hài hòa tuyệt đối với sắc vàng hoàng yến kiêu sa của cúc mâm xôi, sắc cam lửa nồng nàn của vạn thọ, sắc đỏ thắm của mào gà và sắc xanh mướt của tắc kiểng trĩu quả. Tất cả tạo thành những “bè hoa” trôi nổi, dập dềnh theo nhịp sóng vỗ oàm oạp vào mạn thuyền.
Đặc biệt nhất là khi đoàn ghe đi vào kênh Chợ Gạo – “yết hầu” của tuyến đường thủy nối miền Tây với Sài Gòn. Tại đây, mật độ tàu bè dày đặc khiến dòng kênh hẹp như biến thành một dòng chảy hoa bất tận. Mùi hương hăng hắc của phù sa sông nước hòa quyện với hương thơm dịu nhẹ của ngàn hoa, theo gió chướng bay là đà trên mặt nước.
Những dòng sông hoa ấy cứ thế lững lờ trôi, mang theo cái nắng gió phương Nam và cả niềm tin về sự thịnh vượng từ vùng thôn dã đổ dồn về phố thị. Đó không chỉ là cảnh sắc, đó là sự chuyển dịch của văn hóa, là minh chứng hào hùng cho thấy dòng Cửu Long không chỉ bồi đắp phù sa, mà còn là dòng sông chuyên chở cái Tết, nuôi dưỡng tâm hồn người Việt bao đời nay.
3. Xuân về trên bến Bình Đông
Điểm cuối của hành trình vạn dặm ấy thường là những bến sông đô hội, mà tiêu biểu nhất chính là Bến Bình Đông (phường Bình Đông, TP.HCM). Khi mũi ghe chạm vào bờ kè kênh Tàu Hủ, cũng là lúc mùa xuân chính thức “cập bến” Sài Gòn.
Bến Bình Đông giờ đây đã gác lại dáng vẻ tự phát của những ngày xưa cũ. Trong những năm gần đây, với nỗ lực bảo tồn và phát triển du lịch sông nước của thành phố, nơi này đã khoác lên mình tấm áo mới tráng lệ hơn thông qua chuỗi sự kiện “Trên bến dưới thuyền” nằm trong khuôn khổ Tuần lễ Văn hóa – Du lịch hàng năm.
Dãy nhà cổ kiến trúc Pháp dọc bến được chỉnh trang, hệ thống đèn led nghệ thuật hắt xuống mặt kênh tạo nên một khung cảnh lung linh huyền ảo về đêm. Tuy nhiên, cái hay là sự hiện đại ấy không “nuốt chửng” nét duyên xưa, mà ngược lại, nó tôn vinh vẻ đẹp mộc mạc của những chiếc ghe bầu. Giữa ánh đèn phố thị, những con thuyền chở đầy hoa cúc, hoa mai vẫn neo đậu san sát, tạo nên một sự cộng hưởng thị giác thú vị giữa quá khứ và hiện tại, giữa văn minh đô thị và hồn quê dân dã.
Mang theo phong vị hào sảng của vùng châu thổ, các thương lái từ miền Tây đã biến những chiếc ghe nhà, ghe thuê trở thành những sứ giả chở mùa xuân đến với Sài Gòn. Bến Bình Đông những ngày này như một bức tranh sống động về sự đoàn viên của đất trời và lòng người. Tại đây, ranh giới giữa người mua và kẻ bán dường như bị xóa nhòa trong những câu chào hỏi rộn ràng.
Người ta đến để thưởng hoa, thưởng cảnh, để lưu lại những bức hình xuân thì và để cảm nhận cái không khí chộn rộn rất đỗi thân thương. Giữa dòng người ngược xuôi ấy, ai cũng mang trong mình một ước vọng chung về sự ấm no, hạnh phúc được gửi gắm qua từng nụ hoa chớm nở.
