Tết với người Việt, từ lâu đã là thời khắc của những cuộc trở về. Trở về với gia đình, với tổ tiên, với những giá trị đã bồi đắp nên căn cước của mỗi người. Nhưng trong nhịp sống đương đại, khi hành trình đầu năm không chỉ gói gọn trong những chuyến đi lễ chùa hay du lịch nghỉ dưỡng, nhiều người bắt đầu tìm kiếm một cách đón năm mới khác – chậm rãi và giàu suy tưởng hơn.
Đó là lúc nghệ thuật bước vào đời sống như một lời mời nhẹ nhàng.
Hà Nội với chất nghệ thuật chảy tràn qua từng hơi thở
Không có thành phố nào ở Việt Nam mà nghệ thuật lại gắn bó với ký ức tập thể sâu sắc như Hà Nội. Mỗi triển lãm ở đây, dù là hội hoạ, nhiếp ảnh hay sắp đặt, đều ít nhiều mang trong mình hơi thở của thời gian. Hà Nội những ngày đầu năm, cũng là lúc các không gian nghệ thuật khoác lên mình vẻ đẹp trầm mặc nhất. Không cần tìm đâu xa, Manzi Art Space chính là nốt trầm tinh tế giữa bản giao hưởng phố phường.
Tọa mình trên một con phố yên tĩnh giữa Phan Huy Ích và Hàng Bún, Manzi giống như một điểm hẹn văn hóa mang tinh thần đối thoại của các nghệ sĩ trẻ như AP Nguyễn, Bàng Nhất Linh, Bảo Vương, Bùi Quang Khiêm,… Không gian này ngoài vai trò trưng bày, nó còn được định hình như một hệ sinh thái nghệ thuật mở, nơi các triển lãm thị giác, tọa đàm, workshop, giới thiệu sách, chiếu phim, trình diễn âm nhạc và múa cùng tồn tại, đan cài và bổ trợ lẫn nhau.
Ở Manzi, nghệ thuật đương đại được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với đời sống. Mỗi hoạt động đều hướng đến việc đưa công chúng đến gần hơn với những thực hành sáng tạo đương thời, song song mở ra các cuộc trò chuyện sâu sắc về văn hóa và nghệ thuật trong bối cảnh Việt Nam hôm nay. Không gian này lựa chọn cách tiếp cận cởi mở, khuyến khích sự tham gia và tương tác, thay vì giữ khoảng cách hàn lâm thường thấy.
Huế và giấc mơ siêu thực trên đồi Kim Sơn
Huế không chỉ có những lăng tẩm rêu phong hay những ánh hoàng lưu ly sóng ngói kinh thành. Trên đồi Kim Sơn, Lebadang Memory Space hiện lên như một điểm nhấn đặc biệt của đời sống nghệ thuật miền Trung. Đây là bảo tàng nghệ thuật đương đại tư nhân có quy mô lớn, được kiến tạo theo tinh thần hiện đại và mang bản sắc riêng hiếm thấy tại Việt Nam.
Trên diện tích hơn 16.000m², tổng thể kiến trúc và cảnh quan của bảo tàng được tổ chức như một tác phẩm nghệ thuật hoàn chỉnh. Không gian của nó đã trở thành phần kéo dài tự nhiên của sáng tạo, giúp người xem bước đi giữa các lớp hình khối, ánh sáng và thiên nhiên, cảm nhận trọn vẹn khái niệm “không gian Lê Bá Đảng” trong chiều thực tại.
Bên trong bảo tàng, đa dạng các tác phẩm từ tranh sơn dầu, không gian, tranh in đến tấn tuồng nhân loại được giới thiệu một cách chọn lọc và liên tục đổi mới. Cách trưng bày được cập nhật theo tiêu chuẩn quốc tế, cho phép mỗi lần ghé thăm là một trải nghiệm khác biệt, mở ra nhiều cách tiếp cận mới với di sản nghệ thuật của ông.
Lebadang Memory Space đồng thời là sự hiện thực hóa giấc mơ lớn lao mà cố họa sĩ từng ấp ủ: một tác phẩm nghệ thuật mênh mông, nơi con người sống cùng thiên nhiên, hướng về cảm hứng vũ trụ và những giá trị vượt khỏi giới hạn hữu hình. Ở đó, nghệ thuật không bị giới hạn trong khung tranh hay bệ tượng, mà lan tỏa trong không gian, chạm đến cảm xúc và suy tưởng của người thưởng lãm.
Chất nghệ thuật đang lớn của Đà Nẵng
Đà Nẵng mang dáng dấp của một thành phố trẻ và nghệ thuật, nơi đây cũng phản chiếu tinh thần ấy. Không chìm trong hoài niệm, không nặng tính trầm mặc mà các không gian nghệ thuật tập trung vào hiện tại và nhịp sống đang vận động không ngừng của đô thị ven biển.
Trong bức tranh ấy, Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng giữ vai trò như một điểm tựa quan trọng, nơi người xem có thể nhận diện diện mạo mỹ thuật đương đại của miền Trung. Các bộ sưu tập và triển lãm thường xuyên giới thiệu tác phẩm của nghệ sĩ khu vực, gắn với biển, với thiên nhiên khắc nghiệt nhưng giàu sức sống, và với đời sống xã hội đang đổi thay từng ngày. Không gian trưng bày vừa đủ trang trọng để giữ khoảng lặng cần thiết, vừa đủ gần gũi để người xem dễ dàng bước vào mạch cảm xúc của tác phẩm.
Song song với bảo tàng, Đà Nẵng chứng kiến sự xuất hiện ngày càng rõ nét của các dự án nghệ thuật cộng đồng và không gian sáng tạo độc lập. Nghệ thuật rời khỏi khung tường, lan ra các không gian công cộng, quán cà phê giúp người dân và du khách có thể tiếp cận một cách tự nhiên. Những hình thức này giúp nghệ thuật trở nên sống động hơn, gắn với đời sống thường nhật, đồng thời tạo điều kiện cho các nghệ sĩ trẻ thử nghiệm và đối thoại trực tiếp với cộng đồng.
Kho báu nhân văn từ phố Hội
Hội An từ lâu đã là miền đất nuôi dưỡng nghệ thuật bằng nhịp sống chậm và ký ức văn hóa bền bỉ. Giữa lòng phố cổ, những buổi trình diễn dân gian, các phòng trưng bày nhỏ xinh và không gian sáng tạo đan xen, tạo nên một bức tranh nghệ thuật sống động nhưng đầy tĩnh tại.
Giữa không gian phố cổ, Precious Heritage by Réhahn hiện lên như một kho lưu trữ sống động của ký ức và bản sắc Việt Nam. Đây là hành trình thị giác dẫn dắt người xem đi qua câu chuyện của 54 dân tộc anh em, được ghi lại bằng sự kiên nhẫn và thấu cảm của nhiếp ảnh gia người Pháp Réhahn. Hơn 200 bức ảnh, cùng trang phục và hiện vật truyền thống, thần thái và câu chuyện đời của từng nhân vật. Precious Heritage by Réhahn đã phản chiếu cái nhìn của một nghệ sĩ quốc tế về chiều sâu văn hóa bản địa, một cuộc gặp gỡ với con người Việt Nam trong hình hài nguyên sơ nhất, đủ để khơi dậy những rung cảm bền lâu.
Cách đó không xa, CSO Gallery mang đến một trải nghiệm nghệ thuật khác biệt khi toàn bộ “Truyện Kiều” của đại thi hào Nguyễn Du được tái hiện bằng hội họa. Những lát cắt số phận, bi kịch và vẻ đẹp của nàng Kiều hiện lên sinh động qua từng bức tranh, giúp người xem tiếp cận tác phẩm kinh điển bằng cảm xúc thị giác. Đây là nơi văn chương bước ra khỏi trang sách để tiếp tục sống, tiếp tục đối thoại với người xem hôm nay.
Bản giao hưởng đất trời của Buôn Mê Thuột và Đà Lạt
Tây Nguyên bước vào nghệ thuật bằng một con đường rất riêng, sự sáng tạo không tách khỏi thổ nhưỡng, khí hậu và đời sống bản địa. Ở vùng đất sơn cước đại ngàn, nghệ thuật không tìm cách phô diễn, mà lặng lẽ sinh ra từ đất đỏ bazan, từ nhịp cồng chiêng bên những triền đồi và sương mù giăng kín lối xứ sở mộng mơ.
Tại Buôn Ma Thuột, Bảo tàng Thế giới Cà phê như một tuyên ngôn mạnh mẽ về bản sắc và kiến trúc. Công trình gây ấn tượng ngay từ cái nhìn đầu tiên với những khối nhà uốn cong, lấy cảm hứng từ hình ảnh nhà dài Ê-đê và tiết tấu của sóng âm cồng chiêng Tây Nguyên. Toàn bộ không gian được bao bọc bởi đá bazan – loại vật liệu gắn chặt với lịch sử địa chất và đời sống vùng cao nguyên tạo nên cảm giác vừa nguyên sơ, vừa tinh tế.
Hướng lên cao nguyên Lâm Viên, Đà Lạt hiện ra trong làn sương mỏng và nhịp sống khoan thai. Thành phố này từ lâu đã gắn với cảm hứng sáng tạo, nhưng vài năm trở lại đây, nghệ thuật ở Đà Lạt tìm được một hình thức biểu đạt gần gũi hơn với cộng đồng thông qua dự án Phố Bên Đồi.
Tại Đà Lạt, nghệ thuật tìm thấy chỗ đứng trên những triền dốc và trong nhịp sống lặng lẽ của thành phố sương mù. Dự án Phố Bên Đồi ra đời từ triết lý “Art connects us”, coi nghệ thuật như sợi dây kết nối con người với không gian sống và với nhau. Tên gọi ấy phản ánh chính địa thế và tinh thần Đà Lạt – một đô thị nương mình vào thiên nhiên, nơi kiến trúc và cảnh quan luôn song hành.
Từ năm 2020, Creative Studio rộng 500 m² tại đồi Dinh – vị trí cao và đẹp bậc nhất thành phố đã trở thành trung tâm sáng tạo của dự án. Những bức bích họa trên dốc Nhà Làng không chỉ làm mới diện mạo đô thị, mà còn kể lại câu chuyện lịch sử và ký ức địa phương. Nghệ thuật ở đây hiện diện tự nhiên trên tường rêu, trên lối đi dốc, hòa vào đời sống thường nhật, tạo nên một vẻ lãng mạn đô thị rất riêng của Đà Lạt.
Mạch máu nghệ thuật trong lòng TP. Hồ Chí Minh
Dòng chảy nghệ thuật đương đại chưa dừng lại một phút nào trong lòng thành phố mang tên Bác. Nghệ thuật đã phản chiếu nhịp sống nhanh, đa tầng và giàu năng lượng của thành phố lớn nhất cả nước. Từ Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, nơi lưu giữ và giới thiệu một bức tranh tương đối toàn diện về lịch sử mỹ thuật Việt Nam qua nhiều giai đoạn, người xem có thể lần theo dấu vết của các trào lưu, phong cách và thế hệ nghệ sĩ. Không gian kiến trúc cổ kính giữa lòng đô thị sôi động ấy tạo nên một điểm tựa lịch sử, giúp nghệ thuật hiện tại được soi chiếu trong mạch phát triển dài hơi.
Bản đồ nghệ thuật của thành phố mở rộng với những trung tâm và không gian độc lập như Đức Minh Arl Gallery, Bình Minh Gallery, Galerie Quynh hay Lotus Gallery. Tại đây, nghệ thuật bước vào vùng thử nghiệm mạnh mẽ hơn, chạm đến những vấn đề xã hội, lịch sử, bản sắc và thân phận con người bằng nhiều hình thức đa dạng. Mỗi triển lãm là một lời mời đối thoại, nơi nghệ sĩ và công chúng gặp nhau trong tinh thần cởi mở, đôi khi thách thức, nhưng luôn giàu suy tư.
Và chính trong chuyển động không ngừng ấy, TP. Hồ Chí Minh khẳng định vị thế của mình như một trung tâm nghệ thuật lớn của Việt Nam – nơi nghệ thuật không chỉ phản ánh mà còn góp phần định hình tinh thần thời đại, khép lại hành trình du xuân nghệ thuật bằng một dư âm mạnh mẽ, thôi thúc người xem bước vào năm mới với tầm nhìn rộng mở và nguồn cảm hứng dâng trào.
