Quảng cáo 
Bài: Ngọc Trang
Ảnh: Internet
Khi các ứng dụng theo dõi chất lượng không khí liên tục chuyển màu đỏ, tím, bầu trời thành phố bị phủ kín bởi một lớp sương mù, chúng ta đều hiểu rằng không khí đang ở mức báo động. Trong bối cảnh đó, khẩu trang và máy lọc không khí trở thành vật bất ly thân. Tuy nhiên, có một “tuyến phòng thủ” khác ít được nhắc đến hơn, nhưng đóng vai trò không kém phần quan trọng: bữa ăn hằng ngày.
Bụi mịn PM2.5 không chỉ dừng lại ở mũi hay cổ họng. Với kích thước siêu nhỏ, chúng có thể đi sâu vào phế nang, kích hoạt phản ứng viêm âm thầm và làm suy yếu khả năng tự bảo vệ của hệ hô hấp. Khi đó, dinh dưỡng không còn đơn thuần là chuyện ăn no, mà trở thành công cụ giúp cơ thể chống đỡ và phục hồi.
Khi bữa ăn không chỉ để no, mà để “giữ phổi”
Trong những ngày ô nhiễm nặng, phổi phải làm việc nhiều hơn bình thường để lọc và đào thải các tác nhân gây hại. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp giúp giảm áp lực cho cơ quan này, đồng thời hỗ trợ quá trình làm dịu niêm mạc và hạn chế phản ứng viêm.
Theo quan niệm y học phương Đông, các thực phẩm màu trắng thường liên quan trực tiếp đến phế quản. Củ cải trắng, lê, củ sen hay nấm tuyết không phải là những nguyên liệu xa lạ, nhưng lại được đánh giá cao nhờ khả năng làm dịu đường thở, bổ sung độ ẩm tự nhiên và hỗ trợ giảm ho khan, rát họng – những triệu chứng thường gặp trong mùa bụi mù.
Những món ăn quen thuộc như canh củ cải, lê hấp đường phèn hay các món thanh nhẹ từ củ sen vì thế thường xuất hiện nhiều hơn trong bữa cơm gia đình mỗi khi không khí trở nên ngột ngạt.
Gia vị quen thuộc, vai trò không hề nhỏ
Không cần tìm đến những loại thực phẩm cầu kỳ, nhiều gia vị quen thuộc trong căn bếp Việt lại chính là “trợ thủ” đắc lực cho hệ hô hấp. Tỏi, gừng và nghệ từ lâu đã được sử dụng để hỗ trợ giảm viêm và tăng sức đề kháng.
Trong bối cảnh ô nhiễm không khí kéo dài, việc duy trì những món ăn có chứa các gia vị này giúp cơ thể giảm bớt tình trạng viêm âm ỉ, đồng thời làm ấm đường thở – yếu tố đặc biệt quan trọng trong những ngày thời tiết lạnh và khô.
Chống oxy hóa: Bài toán dài hơi cho phổi
Bụi mịn tạo ra stress oxy hóa, khiến tế bào phổi dễ bị tổn thương hơn theo thời gian. Vì vậy, các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa ngày càng được chú ý.
Súp lơ xanh, các loại rau xanh đậm và trái cây họ cam quýt cung cấp vitamin và hợp chất sinh học giúp cơ thể trung hòa các gốc tự do. Đây không phải là giải pháp tức thì, nhưng là nền tảng quan trọng giúp phổi duy trì khả năng tự phục hồi khi phải tiếp xúc với môi trường ô nhiễm trong thời gian dài.
Nước – yếu tố đơn giản nhưng thường bị xem nhẹ
Trong những ngày chất lượng không khí xuống thấp, cơ thể rất dễ rơi vào tình trạng thiếu nước do môi trường khô và việc hạn chế mở cửa. Khi thiếu nước, lớp dịch nhầy bảo vệ đường hô hấp trở nên đặc hơn, khiến bụi bẩn khó được đào thải.
Uống đủ nước ấm, trà thảo mộc hoặc nước chanh mật ong không chỉ giúp làm dịu cổ họng mà còn hỗ trợ quá trình thanh lọc tự nhiên của phổi, giảm cảm giác nặng ngực và mệt mỏi kéo dài.
Không có món ăn nào có thể “giải độc” phổi theo cách tức thì. Nhưng từng bữa ăn cân bằng, đủ nước và giàu dưỡng chất chính là cách cơ thể được tiếp sức để tự bảo vệ và sửa chữa những tổn thương âm thầm do ô nhiễm gây ra.
Khi bầu trời chưa thể sớm trong xanh trở lại, việc chăm chút cho bàn ăn gia đình cũng chính là một hình thức tự vệ. Đó là “chiến hào” lặng lẽ nhưng bền bỉ, giúp lá phổi có thêm sức mạnh để vượt qua những ngày thành phố chìm trong bụi mù.
Xem thêm bài viết liên quan:
