Đỗ Đức

Hơn 10 năm nay, họa sĩ Đoàn Hồng chỉ dành thời gian để vẽ về một đề tài duy nhất, đó là cuộc sống ven biển.

 Chỉ nhìn vào mặt cát cũng đã thấy hiện lên nỗi vất vả, nhọc nhằn, lam lũ… Không thể có chân dung nào hay hơn thế về cuộc sống biển

Buổi chiều ở Ninh Thuận

Đời làm nghệ thuật như đời một con người trong tình yêu. Con người thì từ tìm tòi, thăm hỏi làm quen rồi ngỏ lời yêu thương, cuối cùng đến cưới hỏi và hình thành nên gia đình. Vẽ tranh cũng vậy, có người nhanh, có người chậm tìm ra miền quê cho tranh mình để gửi gắm sự nghiệp, và sau đó là sự đeo đuổi gắn bó với miền quê đó. Không họa sĩ nào chệch khỏi quy luật đó, chỉ có nhanh hay lâu tùy ở mỗi người.

Cát

Đoàn Hồng quê gốc Cát Hải (Hải Phòng), nhưng cha mẹ sinh anh ở Hà Nội. Những năm thiếu thời anh hay theo bà về quê. Nơi ấy khi xưa ông nội anh có hẳn đại lý nước mắm nổi tiếng ở Cát Hải. Hình như cái mùi muối biển, cái nắng cháy cát ngấm vào trong gen, nên tuy là đứa bé sinh ra, lớn lên ở Hà Nội, mà Đoàn Hồng vẫn không quên biển. Ấn tượng với những ngày hè quê biển lâu lắm rồi vẫn cảm thấy chưa xa, vẫn mặn mòi trong ký ức. Sau khi tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật, Đoàn Hồng lại trở về với bờ biển Cát Hải. Mắt anh dõi theo những đoàn thuyền đánh cá ra khơi, những người vợ, người con ngóng ra khơi chờ người thân về, những bãi cát nát dưới chân người đi biển, những đứa bé ngậm cây sáo dọc, lang thang cùng cánh diều trong gió lộng và những con chó chạy rông trên sải cát. Tranh Đoàn Hồng chỉ có trời mây, và dưới là biển cả. Biển của Đoàn Hồng không phải biển du lịch nghỉ dưỡng, mà là biển của kỷ niệm tuổi thơ lam lũ, của người dân bám biển kiếm sống với những bãi cát nhàu nát vết chân người. Có những tranh anh vẽ chỉ có cát và cát, những vết chân đè lên nhau trên cát. Có lẽ đó là những bức chân dung người ven biển xuất sắc nhất của anh. Chỉ nhìn vào mặt cát cũng đã thấy hiện lên nỗi vất vả, nhọc nhằn, lam lũ… Không thể có chân dung nào hay hơn thế về cuộc sống biển.

Bên cạnh cái nắng gió rát mặt, Đoàn Hồng cũng tìm được cái phiêu bồng của không gian biển để nhớ lại tuổi thơ. Trong nhiều tranh, anh thả những đám mây thũng thẵng, mặt biển xanh mơ màng và con sóng mơ hồ với làn bọt trắng, như những vì sao mờ trên dải ngân hà. Rồi những đứa trẻ vui đùa vô tư lự, những con ghẹ còn tươi sau cuộc đánh bắt. Đó là những sinh hoạt ven biển, chẳng ai giống ai. Chỗ này người lo âu chờ đợi phấp phỏng, chỗ kia lũ trẻ vô tư chạy lăng quăng với cây sáo nhỏ trên tay…

Tranh của Đoàn Hồng hay có cái nhìn trung cảnh, nên gây cảm giác hơi đều, vì ít có sự biến đổi về không gian. Cộng với gam màu ghi hoặc vàng nhạt dịu dàn trải trên trên nhiều tranh cũng giảm đi mất một phần cảm xúc. Chỉ có các chi tiết trên tranh của Đoàn Hồng thì miễn bàn. Anh đã lao động cật lực, tập trung với một kỹ năng cao, tay bút tuyệt xảo khiến cho người ta khi xem các trích đoạn tranh đều phải thán phục.

Xem tranh Đoàn Hồng, cho dù những hình ảnh người lao động lam lũ, hay những đứa trẻ lang thang với gương mặt ưu tư, nhưng vẫn cho người ta cảm giác bình yên vì nét vẽ trân trọng với cách nhìn trọng thực, gợi ra được cái dịu êm trong sự vất vả chộn rộn ở đời. Một bút pháp điêu luyện đã định hình cho anh một lối đi thênh thang hứa hẹn sẽ có những tranh hay hơn nữa ở những chặng đường đi tiếp.