Quỳnh Hương

Sự xa xỉ của một món hàng thủ công không chỉ được đo bằng độ quý hiếm, đắt đỏ mà còn bởi chính tình yêu, tâm huyết, tài năng của người nghệ nhân trong quá trình tạo nên những thượng phẩm có một không hai. Hanoia là một trong những thương hiệu sơn mài Việt đang xuất xưởng những hàng xa xỉ nội địa “made in Vietnam”.

Mặc dù còn non trẻ, thị trường hàng xa xỉ ở Việt Nam hứa hẹn những tiềm năng và những bí ẩn bất ngờ, với sự xuất hiện của những thương hiệu hạng sang nội địa đầu tiên. Trong chuyến viếng thăm chính thức Việt Nam, cựu Tổng thống Pháp Francois Hollande đã nhận được một món quà quý từ Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. Đó là chiếc bình phong sơn mài mang tên “Dấu ấn thời gian”, một tác phẩm của thương hiệu sơn mài Hanoia trên đó khắc họa hình ảnh của nhiều trí thức Pháp đã cống hiến cho Việt Nam cùng các di sản của người Pháp trên đất Việt.

Tại sao tác phẩm này lại đi vào lòng người đến thế? Bên cạnh ý nghĩa văn hóa sâu sắc, “Dấu ấn thời gian” còn thể hiện niềm kiêu hãnh về tinh hoa thủ công Việt, hay một thứ xa xỉ đích thực “made in Vietnam”. Bức bình phong được thực hiện trên nền tảng kỹ thuật sơn mài truyền thống, chất liệu gỗ sơn mài kết hợp với thếp vàng. Ngay đến hộp đựng cũng được làm từ vóc sợi, bồi nhiều lần để tạo cốt. Sau đó, qua quá trình sơn và mài được lặp đi lặp lại nhiều lần trên bề mặt vải, lớp sơn mài sẽ trở nên sâu, bóng, óng, mượt mà.

Cũng giống như làm gốm, dệt lụa hay seo giấy, sơn mài là một trong những nghề thủ công truyền thống vốn rất phát triển ở Việt Nam. Tiếc thay, trải qua những thăng trầm của thời cuộc và thách thức của kinh tế thị trường, tinh hoa của ông cha ta cứ dần mai một và thế hệ sau bất lực trước sự sa sút của nghề cha truyền con nối. Chắc chắn không có nhiều thương hiệu như Hanoia dám đối mặt với khó khăn để đi đến tận cùng đam mê khôi phục lại nghề sơn mài cổ. Từ cửa hàng đầu tiên ở 38 Hàng Đào, Hà Nội và mở rộng thêm cửa hàng mới tại Ao Dai House, 107 Đồng Khởi, TP.HCM; Hanoia đã tụ họp dưới mái nhà của mình những người thợ cả, được coi là “báu vật” của nghề sơn mài truyền thống. Họ đã thổi hồn đương đại vào trong các thiết kế xưa cũ và không ngừng cải tiến kỹ thuật, tạo hiệu ứng mới. Đặc biệt, họ nhất quyết tuân thủ một quy trình sản xuất thủ công nghiêm ngặt để tạo nên những sản phẩm hoàn hảo không tì vết. Tất cả nhằm mục đích hồi sinh tinh hoa thủ công Việt một cách trung thực và tử tế nhất.

Ai đã từng ghé thăm Hanoia Boutique chắc đều trầm trồ trước độ trong veo tinh khiết của các lớp vân màu chồng lên nhau trên những sản phẩm quà tặng, trang trí nội thất hoặc đồ trang sức. Nhưng ít ai hiểu hết tình yêu và lòng kiên nhẫn mà mỗi người thợ sơn mài đặt vào các tác phẩm của mình. Mỗi lớp sơn được phủ lên đều phải mài cho mỏng đi. Cũng không có công thức cần mài đi bao nhiêu. Tất cả phụ thuộc vào cảm giác của người thợ. Chỉ bàn tay họ mới cảm nhận được lúc nào độ mịn đã đủ và lớp sơn trước đó chưa bị tổn thương. Ngay cả khi phun sơn, chuyển động của dòng sơn cũng phải mỏng tuyệt đối và uyển chuyển, dịu mềm để tạo nên độ sâu mượt tinh tế. Như một người thợ cả của Hanoia từng nói: “Chúng tôi vẫn đang làm sơn mài bằng kỹ thuật truyền thống mà tổ tiên và ông bà mình để lại”.

Trong hàng trăm năm ra đời và phát triển, những thương hiệu nổi tiếng xa xỉ trên thế giới đã từng phải đương đầu với rất nhiều khó khăn, thử thách để giữ vững đến cùng tình yêu và lẽ sống của riêng mình. Chắc chắn, sẽ cần một khoảng thời gian dài nữa để khái niệm xa xỉ “made in Vietnam” hình thành và lớn mạnh.