Nguyễn Anh Tuấn

Oymyakon được hình thành bởi những người chăn tuần lộc tới suối nước nóng để sinh hoạt vào mùa đông từ những năm 1920 đến 1930, được bao quanh bởi những ngọn đồi và nằm trên nền băng vĩnh cửu.

Góc làng Tomtor

Hãy tưởng tượng một nơi trên trái đất mà vào mùa đông, nhiệt độ xuống dưới -60°C và đạt trên 0°C chỉ vào giữa tháng Năm, nhưng đến mùa hè, mức nhiệt lên tới 35°C. Nơi này không phải trên một hành tinh xa xôi, mà ở Oymyakon, sâu trong khu vực Siberia thuộc Yakutia, Nga.

Cái tên “Oymyakon” được hợp nhất từ hai ngôi làng nằm trong vùng Oymyakon, ở vùng thượng lưu sông Indigirka – Oymyakon và Tomtor. Hai ngôi làng ở cách nhau khoảng 30km, đều tuyên bố điểm cực lạnh đo được vào mùa đông là -71,2°C. Du khách có thể tìm thấy điểm cột mốc cực lạnh ở cả hai ngôi làng. Oymyakon được hình thành bởi những người chăn tuần lộc tới suối nước nóng để sinh hoạt vào mùa đông từ những năm 1920 đến 1930, được bao quanh bởi những ngọn đồi và nằm trên nền băng vĩnh cửu. Thật khó để bạn có thể tìm ra nơi nào lạnh hơn, ở Oymyakon hoặc Tomtor, bởi cơ thể con người không phù hợp để sống được trong điều kiện như thế.

Điểm cực lạnh ở làng Oymyakon

Oymyakon có suối nước nóng dưới lòng đất, vì vậy có một dòng sông trong thị trấn sẽ không đóng băng trong mùa đông khắc nghiệt. Điều tuyệt vời ở con sông này là nước suối nóng chảy qua mặt đất đóng băng dưới núi tuyết được duy trì ở 2°C vào mùa hè hoặc mùa đông. Người dân địa phương rất coi trọng dòng sông này và tin rằng nước sông thiêng liêng có thể làm sạch cơ thể và tâm hồn. Bởi vậy, nhiều đứa trẻ ở đây được rèn luyện tắm sông băng vào mùa đông trong cái cực lạnh khi nhiệt độ ngoài trời dưới -50°C. Cảm giác khi mặt ngoài da tiếp xúc với không khi cực lạnh bên ngoài sẽ như hàng ngàn chiếc kim châm khiến con người ta vô cùng khó chịu. Thế mới thấy, dường như sức chịu đựng của con người là vô hạn.

Cuộc sống của người dân Oymyakon phụ thuộc vào săn bắn, chăn nuôi tuần lộc, gia súc. Trong vùng có khoảng 40 trang trại, bao gồm một trang trại sản xuất thử nghiệm, hai hợp tác xã nông nghiệp, khoảng 30 trang trại chăn nuôi của người dân, bảy cộng đồng bộ lạc du mục. Họ chăn nuôi, chế biến sữa, sản xuất bơ và các sản phẩm từ sữa. Có một điểm lý thú ở đây là không thể chôn cất người chết do nền lớp băng vĩnh cửu sâu 1-3m rất khó khăn trong việc đào huyệt và chỉ sau một thời gian sẽ bị trồi lên khỏi mặt đất. Thay vào đó, người dẫn sẽ đặt người chết vào các thân cây rỗng và đặt nó vào trong rừng.

Người dân nuôi tuần lộc ở Oymyakon

Trong suốt mùa đông ở đây, khi băng tuyết phủ kín mặt đất lẫn trên cây, du khách có thể tham gia những trò giải trí quen thuộc của người dân bản địa như câu cá, cưỡi ngựa, cưỡi tuần lộc… Câu cá là trò tiêu khiển phổ biến nhất ở Siberia và du khách vẫn thường đi câu với người dân địa phương trong hồ. Họ sẽ mang theo rất nhiều thiết bị, máy khoan đá, lều, ghế gấp, bàn gấp, đồ câu cá, nước nóng, thức ăn cho một chuyến đi câu. Người dân địa phương tin chắc rằng mọi thứ đều có một vị thần tự nhiên: thần câu cá, thần săn bắn, thần lửa và thần nước. Vì vậy, trước khi bắt đầu câu cá, họ sẽ mang theo củi để bắt lửa, lấy bánh mì đã chuẩn bị sẵn, quỳ xuống và đặt bánh mì vào lửa, và cầu nguyện cho mọi điều tốt đẹp nhất.

Giống ngựa Yakutia ở đây cũng là nhà vô địch của mùa đông ở ngựa. Nó có thể sống sót trong tự nhiên ở nhiệt độ -40 đến -50°C trong bảy ngày liên tiếp. Ngựa Yakutia béo hơn ngựa bình thường, chân ngắn và trông khá dễ thương. Trang trại ngựa ở đây thường áp dụng hình thức thả giống, chủ yếu để chăm sóc những chú ngựa con dưới hai tuổi. Ngựa trưởng thành biết cách nhổ cỏ để ăn trong tuyết bằng cách cào bằng một cái móng guốc, nhưng ngựa con cần nhiều thời gian mới học được cách sinh tồn này. Vì vậy, trang trại ngựa trở thành trường mẫu giáo cho những chú ngựa con. Chủ sở hữu ngựa sẽ đặt cỏ và thức ăn bổ dưỡng trong trang trại ngựa và cho ngựa đến ăn mỗi ngày. Đối với người dân địa phương, ngựa Yakutia là động vật tốt nhất và yêu thích của họ. Người dân địa phương đối xử với chúng như đối xử với con cái của mình.

Hiện nay, Oymyakon không có khách sạn. Du khách có thể ở trong những ngôi nhà của cư dân bản địa và trải nghiệm đầy đủ hương vị địa phương: nấu đá để pha trà, trò chuyện với người chăn tuần lộc và người chăn ngựa. Oymyakon đang dần phát triển như một trung tâm du lịch. Mỗi năm có khoảng 1.000 khách du lịch tới đây, chủ yếu vào mùa đông để trải nghiệm cái cực lạnh – điều đặc biệt nhất thu hút những người muốn thử thách và khám phá giới hạn của bản thân.