Bài: Huỳnh Phương
Ảnh: Tuấn Nguyễn, Jet Huỳnh, Mai Thành Chương, Đỗ Thành Nhân

Ai đã về Tây Ninh? Tháng 8 này hãy cùng Tạp chí Heritage khám phá các địa danh nổi tiếng gắn liền với Tây Ninh, vùng đất có địa hình chuyển tiếp từ cao nguyên Nam Trung Bộ xuống đồng bằng sông Cửu Long nên vừa mang đặc điểm của một cao nguyên, lại vừa có dáng dấp, sắc thái của vùng đồng bằng.

Đỉnh núi Bà Đen nhìn từ trên cao

Từ núi Bà Đen, “đệ nhất thiên sơn”

Những mảng màu thiên nhiên tươi đẹp của núi, hồ và làng quê nồng ấm tình người Tây Ninh như thôi thúc lữ khách trên cung đường chinh phục vùng đất đầy nắng và gió này. Núi Bà Đen có độ cao 986m, được mệnh danh là “nóc nhà” của vùng Đông Nam Bộ, là điểm thăm quan đầu tiên du khách không thể bỏ qua. Với nhiều người, núi Bà Đen là một trong những điểm du lịch tâm linh nổi tiếng Tây Ninh, đi cáp treo lên núi có thể tới thăm các di tích lịch sử, các ngôi chùa nhiều năm tuổi như Linh Sơn Tiên Thạch Tự, Chùa Hang, Điện Bà và đặc biệt được nghe kể về truyền thuyết của Linh Sơn Thánh Mẫu, hay còn gọi là Bà Đen, được thờ trong thạch động bên cạnh Linh Sơn Tiên Thạch Tự. Còn đối với các bạn trẻ, đây là nơi trekking tuyệt vời để ngắm bình minh, hoàng hôn và sương mây trôi bồng bềnh huyền ảo như chốn bồng lai tiên cảnh. Ngày 21/1/1989, núi Bà Đen đã được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích lịch sử và danh thắng cấp quốc gia.

Bình minh hồ Dầu Tiếng

Đến hồ Dầu Tiếng, “Vịnh không sóng” Tây Ninh

Từ đỉnh Bà Đen, du khách có thể phóng tầm mắt nhìn thấy hồ nước nhân tạo lớn nhất Việt Nam yên ả trong gió chiều. Hồ Dầu Tiếng có cảnh quan đa dạng hòa quyện xung quanh: từ cánh đồng lúa trải dài ngút tầm mắt cho tới cánh đồng sen, súng tỏa hương ngào ngạt trong nắng hè. Cách núi Bà Đen và hồ Dầu Tiếng không xa là rừng cao su bạt ngàn, đặc biệt, khi Tây Ninh bước vào độ thu đông, khoảng cuối tháng 12 đến tháng 3 cũng là lúc rừng cao su thay lá, chuyển
sang màu vàng đỏ đẹp mơ màng như trong những khung hình cổ tích.

Một góc Tòa thánh Tây Ninh

Chốn tâm linh Toà thánh Tây Ninh

Nhắc đến Tòa thánh Tây Ninh tại huyện Hòa Thành, cách thành phố Tây Ninh khoảng 4km, nhà thơ Đan Thụy từng mô tả: “Tòa Thánh uy nghi đêm rằm trẩy hội. Soi bóng Cộ Tiên lộng lẫy trăng ngà”. Quả thật, đây là một công trình kiến trúc tôn giáo độc đáo của đạo Cao Đài, kết hợp giữa quan điểm triết học Đông – Tây và nhiều yếu tố tâm linh một cách dung hòa. Một trong những đặc điểm của đạo Cao Đài là biểu tượng Thiên Nhãn, nghĩa là “Mắt Trời”. Hình ảnh này được khắc họa tại nhiều nơi quanh Tòa thánh. Lối vào Tòa thánh gồm 12 cổng, đều được chạm khắc hình Tứ linh (long, lân, quy, phụng) và hoa sen, trong đó chánh môn là cửa lớn nhất với cách trang trí khác biệt mang hình lưỡng long tranh châu. Khu chính điện thờ Thiên Nhãn nằm trên quả Càn khôn có 3.072 ngôi sao, tượng trưng cho 3.000 thế giới và 72 quả địa cầu. Đặc biệt, vào rằm tháng Tám âm lịch hàng năm, tại Tòa thánh diễn ra đại lễ Hội Yến Diêu Trì Cung. Trong phần đại lễ đặc biệt nhất là các gian trưng bày hoa quả, phẩm vật được trang trí cầu kỳ và đám rước Cộ Tiên mô phỏng theo đám rước của dân gian với niềm tin tưởng Đức Phật Mẫu và Cửu vị Tiên Nương giáng trần ban cho mọi người sự bình an, hòa thuận trong cuộc sống. Có thể nói, Hội Yến Diêu Trì Cung đã trở thành một nét đẹp văn hóa ở Tây Ninh nói chung và đạo Cao Đài nói riêng, chứa nhiều giá trị không chỉ thuộc về tâm linh mà còn tác động tích cực lên cuộc sống thường nhật.

Nghề làm bánh tráng phơi sương Trảng Bàng

 Trải nhiệm tại các làng nghề truyền thống

Miền đất thánh Tây Ninh đâu chỉ có núi rừng hùng vĩ và thiên nhiên tươi đẹp. Trên quê hương mình, người Tây Ninh bao đời nay vẫn gắn bó, chịu khó vươn lên bằng chính nghề truyền thống ông cha mình truyền lại, như nghề làm bánh tráng phơi sương Trảng Bàng, nghề làm muối ớt tôm Tây Ninh, chằm nón lá Ninh Sơn, mây tre đan Long Thành Trung, rèn Lộc Trác, làm nhang Long Thành Bắc. Các làng nghề này đã và đang dần khẳng định thương hiệu trong cả nước, tuy khác nhau về sản phẩm và cách thức sản xuất nhưng đều có điểm chung là luôn thể hiện tinh thần tương trợ nhau trong mối quan hệ thắm đượm tình làng nghĩa xóm. Do vậy, các làng nghề là nơi đáng đến dành cho những ai muốn tìm hiểu đời sống văn hóa của người dân địa phương.

Nghề làm nhang (hương) ở xã Long Thành Bắc