Đỗ ThThắm

Có nhng khi, trên đường thiên lý, bỗng gp nhng khung cnh, con người tạo cho ta cảm giác như mình đang trở về ngôi nhà thân thuộc của mình, với sự chào đón ca nhng người thân.

Nhất định những ngôi nhà cổ trên trăm năm tuổi ở cố đô Kyoto phải là những không gian di sản của người Nhật. Nhưng đó không phải là những không gian trưng bày đơn điệu. Người ta đã biến nó thành những không gian giới thiệu văn hóa sống thật sinh động, ấp áp và gần gũi với du khách. Đó là những homestay (một hình thức ở trọ tại nhà người dân địa phương) đặc trưng trong văn hóa du lịch ở Nhật Bản.

Tình cờ chúng tôi đã được trải nghiệm trong một homestay như thế. Nói tình cờ là do không hề có sự sắp đặt từ trước. Trong một chuyến phượt từ Tokyo về Kyoto, chúng tôi tìm chỗ nghỉ trên một tờ rơi quảng cáo. Và địa chỉ được chọn chỉ bởi dòng chữ: homestay tại một ngôi nhà trên một trăm năm tuổi, với kiến trúc cổ đặc trưng. Ngôi nhà khá gần ga tàu nên có thể đi bộ từ đó. Mặt tiền bình dị, y như một căn nhà cũ. Nhưng sự đặc biệt bắt đầu ngay sau cánh cửa gỗ nhỏ kia. Thực ra bạn sẽ không cảm nhận được ngay sự đặc biệt đó, vì nó không được tạo bởi vẻ sang trọng hay hoành tráng như các khách sạn hay resort. Bạn sẽ không thốt lên từ “Wow, xịn quá!”, mà bạn sẽ: “Chà chà, dễ chịu thật đấy!”. Nhưng kể cả cảm giác dễ chịu ấy, cũng là mãi về sau mới định nghĩa được, còn ngay lúc ấy chắc chắn bạn sẽ không ý thức được rằng cái không gian gần gũi này cũng phải dày công tâm huyết mới tạo nên được. Bạn chỉ lập tức thấy thật ấm cúng và an toàn. Một cảm giác an toàn như đang được ở trong ngôi nhà của mình.

Lễ tân chính là con chủ nhà. Sự niềm nở vừa độ của cô cũng làm khách thấy thoải mái vì đó là sự chân tình của người nhà, chứ không phải sự săn đón dịch vụ. Cô đưa khách đi nhận phòng, giới thiệu các khu sinh hoạt chung, khu bếp, nơi ăn sáng, café, thư viện và một số nội quy của homestay. Và sau đó chúng tôi đã là chủ.

Có thời gian đủ lâu để ngắm nghía mới lại càng khâm phục sự tinh tế trong kiến trúc và lối trang trí của người Nhật. Căn nhà chúng tôi ở trọ là kiểu kiến trúc nhà gỗ Machiya truyền thống ở Kyoto. Nhà có một căn phòng hướng mặt ra đường, những phòng còn lại nối đuôi ở phía sau tạo thành một ngôi nhà dài. Chính các căn phòng này được sử dụng như các phòng trọ cho khách. Phía sau nhà có một khoảng không gian xanh như khu vườn bonsai nhỏ, được gọi là Tsuboniwa, hoàn thiện nốt cho bức tranh kiến trúc cổ.

Từng góc nhỏ đều có sự sắp đặt hợp lý. Chỉ cần một cái lọ sứ mỏng manh, cắm một cành cây khô và đặt trên một chiếc đôn gỗ, thế là tạo nên một bức tĩnh vật mang tinh thần Ikebana tuyệt hảo. Những chiếc ghế gỗ thấp nhỏ đã bóng màu thời gian, để ngồi cafe, mang lại sự thảnh thơi hiếm gặp trong những chuyến du lịch vội vã. Có một khu thư viện –nơi làm việc rất nhỏ, với giá sách xếp đầy các quyển sách mới và cũ của cả chủ nhà lẫn du khách đổi lại. Thậm chí có cả một hộp kim chỉ như của mẹ ở nhà, hẳn là để giúp các du khách “sơ cứu” trang phục trên dặm đường trường lãng du. Cũng không thể thiếu một bộ dụng cụ để uống trà, với cốc chén, chổi tre và bột trà xanh. Nếu có thời gian và ngỏ lời, bác chủ sẽ mời bạn ngồi quỳ gối để tìm hiểu và thưởng thức các lễ nghi trong trà đạo.

Sống trong không gian này, tự nhiên tôi cũng muốn xúng xính khoác lên người một bộ kimono, đi dón chân trên đôi guốc gỗ dọc hành lang gỗ dài, cúi đầu khiêm nhường bước qua các bậc cửa nhỏ…

Chỉ có 24 tiếng kể từ lúc check – in đến lúc check – out, nhưng ngôi nhà cổ ấy đã lưu lại trong chúng tôi cảm giác khó quên. Như là cái gì đó thân thuộc, như đã trở thành một phần trong ký ức, để nhớ, để thấy trân trọng, để như cảm thấy cuộc sống thế là đủ!.