Bài: Nam Anh

Ảnh: Thành Thế Vinh

“Trai khôn dựng vợ, gái lớn gả chồng” vốn là một lẽ tự nhiên trong chu kỳ của cuộc sống. Tuy nhiên, phong tục cưới mỗi nơi sẽ mang những nét riêng, tạo nên bức tranh bản sắc đa dạng và phong phú. Hãy hòa cùng hành trình đến Mường Khương (Lào Cai) của Heritage kỳ này để thưởng thức những nét tươi mới trong đám cưới của người dân tộc Phù Lá.

Biển mây ở Mường Khương

Cũng ging như ngưi Kinh, trai gái dân tc Phù Lá đến tui trưng thành đưc tdo yêu đương, không bcha mép hôn. Tuy nhiên, khác vi min xuôi, khi ngưi con gái đã ưng thun thì ngưi con trai có thngli nhà cô gái. Sau đó chàng trai vnhà và xin ý kiến ca bm, nếu đng ý thì bmca chàng trai smi ông mi đến thưa chuyn. Nếu như ngưi min xuôi có ldm ngõ, lăn hi ri đến li thì ngưi Phù Lá li có nhng phong tc rt riêng. Đám cưi ngưi Phù Lá din ra trong ba ngày. Ngày đu là nghi thc np lvt: theo tc lctruyn, nhà trai smang đến nhà gái hơn mt trăm cân tht ln, mt trăm lít rưu, bn mươi cân go, bn mươi cân đu tương, by bqun áo, hai dây chuyn bc, hai chvàng cùng mt svt dng khác. Theo truyn thng ca ngưi Phù Lá, khi nhà trai mang đlti thì phía bên nhà gái sté nưc vi mong mun hai vchng hnh phúc và “mưa thun gió hòa”. Ngày tiếp theo, đám cưi đưc tchc ti nhà gái: đoàn đón dâu ca nhà trai gm chín ngưi, trong đó có hai ông bà mi, hai ngưi thkèn, cùng em trai chú rvà nhng ngưi bn ca chú rsdt nga đi đón dâu. Đoàn nhà trai sngli nhà gái đtrao đi, tâm s. Ngày cui, gia đình nhà gái schun bmt mâm cmi đoàn nhà trai ăn ung ri làm thtc xin dâu. Đến gitt, bà mi sdt cô dâu ra chào bm, ông bà cùng toàn thgia đình hai bên trưc khi lên đưng vnhà trai. Sau đó anh trai cô dâu scõng cô dâu lên yên nga đem trai chú rdt nga đón chdâu mi vnhà.

Nhà gái chuẩn bị thức ăn mời cơm nhà trai sau khi nhận lễ vật cho đám cưới

Vi ngưi min xuôi, xưa là tiếng pháo, nay là pháo giy sgóp vui trong đám cưi thì ngưi Phù Lá ly tiếng kèn Pí Lè đthi trong ngày trng đi ca đôi tr. Ngưi Phù Lá luôn thi hai kèn vi các bài chsdng cho li, gm: bài kèn trên đưng đi đón dâu, đến nhà cô dâu và các bài kèn đưa cô dâu ra khi ca và đón dâu vnhà. Vi quan nim li đưc tchc đkết duyên cho đôi nam nvsng bên nhau, nên tiếng kèn trong li cũng phi là tiếng kèn đôi thhin sđng điu, lúc rn ràng, tưng bng, lúc bun da diết như din biến tâm lý ca cô dâu trưc khi vnhà chng. Trên đưng sang nhà gái rưc dâu và lúc đưa dâu vnhà, đi kèn luôn đi trưc đdn đu đoàn rưc dâu vi ý nghĩa xua đi mi scn trtrên đưng đcô dâu vnhà chng trong smay mn, bình an.

Khi nhà trai mang đồ lễ tới, nhà gái sẽ té nước với mong muốn hai vợ chồng hạnh phúc, “mưa thuận gió hòa”

Mt nghi lđc bit quan trng đưc din ra ti nhà trai vào đêm trưc ngày đón dâu là ltrao tơ hng. Đây có llà nét khác bit ni tri trong đám cưi ca ngưi Phù Lá so vi ngưi Kinh. Nghi lnày đưc tchc trưc schng kiến ca tt ccác thành viên trong gia đình và ca phù r. Ngưi đu tiên trao tơ hng là mchú r, sau đó phù rstrc tiếp đeo di tơ hng cho chú rkèm theo li chúc. Trong mi di tơ hng đu có mt túi lì xì, phù rsly ln lưt nhng túi lì xì này đt lên bàn thttiên. Ý nghĩa ca phong tc này chính là giáo dc ý thc hôn nhân cho nhng ngưi tr, to si dây gn kết hnh phúc lâu bn trong hôn nhân.

Mẹ cô dâu ngấn lệ khi con gái về nhà chồng

Sau ltrao tơ hng, gia đình nhà trai schun bmâm rưu chúc phúc cho đôi vchng tr. Mâm tic rưu có chú rvà phù rcùng ngi vi nhng ngưi bn, bao gm tám nam thanh niên. Đó không chthhin tình đoàn kết, tình bn mà còn mang ý nghĩa cùng chúc cho chú r, cô dâu có cuc sng hnh phúc.

Những người phụ nữ bên nhà gái chuẩn bị nấu cỗ

Nếu có dịp đến Mường Khương – Lào Cai, hãy thử một lần ghé bản để khám phá, tìm hiểu nghi lễ, phong tục cưới hỏi của người Phù Lá. Hy vọng người dân nơi đây sẽ gìn giữ, bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống quý giá này.