Gia Ji

Kilomet109 là một thương hiệu thời trang Việt mới ra đời từ năm 2012, nhưng đã trở thành một trong những tên tuổi đi đầu trong dòng thời trang sinh thái ở Việt Nam.

Trong không gian của Kilomet109, nằm trên con phố Xuân Diệu, Hà Nội, có thể dễ dàng nhận ra một trải nghiệm văn hóa thuần Việt vừa lạ vừa quen. Lạ bởi những thiết kế với đường cắt, phom dáng hiện đại nhưng ẩn sau đó là các chi tiết nhấn nhá phá cách tinh tế mang hơi hướng dân tộc. Chất vải tự nhiên như lanh, lụa, bông được sử dụng khá phổ biến, cùng gam màu trầm, và kết cấu nhiều lớp lấy cảm hứng từ những tà áo mớ ba mớ bảy của các liền anh liền chị quan họ. Cảm hứng từ những vạt áo cung đình Huế hay họa tiết sáp ong vùng cao cũng khiến cho mỗi thiết kế lại có sắc màu riêng gần gũi nhưng cũng đầy sáng tạo. Thảo Vũ, nhà thiết kế sáng lập ra Kilomet109 nói về những thử nghiệm thuần Việt này một cách hào hứng bởi chúng còn có sự tham gia của cả những nghệ nhân làng nghề truyền thống từ miền ngược về miền xôi.

Chính những thử nghiệm này đã giúp cô đạt được giải thưởng Doanh nhân trẻ sáng tạo trong lĩnh vực thiết kế/thời trang 2014 (YCE) do Hội đồng Anh tổ chức dựa trên yếu tố gìn giữ văn hóa, mang yếu tố thời trang sinh thái và chia sẻ trách nhiệm với cộng đồng. Theo Thảo Vũ, quan niệm về nghề và kỹ thuật truyền thống chỉ tồn tại khi nó được cập nhật và làm mới mình trong xã hội. Và cách làm của Thảo Vũ cũng thật đặc biệt khi cô biến hóa những “mảnh ghép cũ” một cách đầy ẩn ý trong những bộ sưu tập của mình. Những bộ sưu tập thoáng nhìn thì đầy chất đương đại nhưng khi đi sâu vào chi tiết lại ẩn những câu chuyện lịch sử. Ví như Khởi, bộ sưu tập 2016 của Kilomet109, là một tổ hợp của rất nhiều những ý tưởng khác nhau từ y phục lễ hội truyền thống của người Việt như áo xiêm, áo tứ thân mớ ba, mớ bẩy. Bên cạnh đó là sự tối đa hóa việc sử dụng những chất liệu truyền thống đặc trưng của Việt Nam. Đó là lanh mài của đồng bào H’mông, vùng núi Tây Bắc. Những thớ lanh thô cứng trở nên mềm mại và bóng láng dưới những đôi bàn chân cần mẫn rê các trục đá ngày đêm. Rồi sau đó lại được nhuộm Chàm rất nhiều lần để có thể đạt được một màu đen tuyền ở sắc độ cao nhất. Và những vuông Lụa Vân của những nghệ nhân làng dệt thủ công Đồng Bằng Bắc Bộ – Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Những văn hoa cũ, mới, chìm nổi, tinh xảo được trau chuốt vừa uyển chuyển vừa phóng khoáng, biến ảo lung linh dưới các góc nhìn khác nhau. Bộ sưu tập “Hạt” lại là một câu chuyện văn hóa khác khi Thảo Vũ lên tận Cao Bằng, làm việc với những nghệ nhân Nùng An, và trực tiếp trải qua các công đoạn từ nhuộm vải đến dệt truyền thống, in sáp ong và các kỹ thuật trang trí khác. “Hạt” đi sâu vào hoàn thiện những chi tiết và trang trí đã được biến tấu từ rất nhiều các trang phục truyền thống của các dân tộc vùng núi miền Bắc. Như những chiếc cúc trên đường viền cổ tấm áo con của phụ nữ Thái, đường viền sườn của chiếc áo cánh nam của người Nùng, họa tiết in sáp ong của những chiếc váy Dao Tiền, các mảng màu phối dày đặc của người Lô Lô… Những yếu tố truyền thống này có thể chỉ lấp ló, thậm chí ẩn dấu đâu đó những luôn tạo ra những hiệu ứng kết nối đặc biệt giữa người mặc và thiết kế, giữa ứng dụng và trang trí, giữa cổ truyền và đương đại.

Tất cả những công đoạn kỹ thuật và chất liệu làm nên thiết kế của Thảo Vũ đều mang xu hướng thời trang sinh thái, một dòng thời trang khá mới đang phát triển trên thế giới mà ở đó công nhà thiết kế bỏ ra rất lớn, và vì được làm thủ công nên Thảo Vũ nói vui là “thời trang chậm”. Và bạn đọc cũng đừng tưởng cái thủ công chậm chạp là thô ráp là lỗi thời, mà ngược lại, trong kinh đô thời trang, đó mới chính là giá trị của thời trang cao cấp bởi càng thủ công thì càng thể hiện được dấu ấn cá nhân và thiết kế càng có những giá trị nguyên bản.