Giá vàng đã tăng rất nhiều trong năm nay nhưng mới chỉ gần sát mức kỷ lục năm 2011 và còn xa với tới mức kỷ lục của mọi thời đại.

Với những người đầu tư vàng từ trước khi dịch Covid-19 bùng phát hay thậm chí sớm hơn thế, vàng đang lấp lóa một màu lợi nhuận. Với nhiều nhà đầu tư lướt sóng vàng trong tháng 8, vàng mang màu sắc ảm đạm của những cú rơi giá chết người. Còn nhìn chung, giá vàng ở mức cao như hiện nay đang “in đậm một nỗi lo suy thoái”.

Giá vàng đã leo một mạch từ khoảng 1.200USD/oz vào đầu năm 2019 lên mức cao nhất trong lịch sử là 2.073 USD/ounce, trước khi bị bán chốt lời và đổ giá một phiên tới 113USD, rồi lại leo tiếp lên mức 1.930 USD/ounce vào hôm sau. Trên thị trường nội địa, giá vàng cũng leo từ mức 35 triệu VNĐ/lượng lên 62 triệu VNĐ/lượng, rơi xuống 47 triệu VNĐ/lượng để rồi lại leo lên mức 55 triệu VNĐ/lượng, tương đồng về thời gian với các cú nảy của giá vàng thế giới.

Lịch sử cho thấy vàng luôn là nơi trú ẩn của các nhà đầu tư trong các cuộc khủng hoảng hay những sự kiện có tiềm năng gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển kinh tế. Các chỉ dấu thường được nhắc tới là tình trạng kinh tế phát triển âm (giảm phát), hoặc khi lạm phát hoặc nguy cơ lạm phát cao khiến lãi suất trái phiếu Hoa kỳ thực âm, hoặc khi đồng USD mất giá. 

Hai câu hỏi đang được nhiều người quan tâm nhất hiện nay là giá vàng còn tăng không và nếu có tăng thì sẽ tăng tới mức nào. Tất nhiên, trả lời chính xác 100% những câu hỏi này là việc “biết-trước-đã-giàu” bởi đó là câu chuyện của thì tương lai. Tuy nhiên, những số liệu và sự kiện kinh tế có thể cho ta một cái nhìn nhất định về giá vàng.

Còn tăng?

Phần đông các nhà đầu tư và phân tích kinh tế đều cho rằng giá vàng còn tăng, hoặc ít nhất cũng sẽ tiếp tục đứng ở mức cao, cho tới hết 2021 bởi những yếu tố tiêu cực làm vàng tăng giá vẫn còn nguyên vẹn.

Đại dịch Covid-19 đã hủy hoại nghiêm trọng nền kinh tế thế giới. Báo cáo triển vọng kinh tế thế giới gần nhất của World Bank dự báo nền kinh tế toàn cầu tăng trưởng -5.2% và đây có thể là lần khủng hoảng tồi tệ nhất kể từ Thế chiến thứ 2.

Thiệt hại do đại dịch chỉ có thể giảm bớt và nền kinh tế bắt đầu hồi phục khi có vaccine hoặc những phương thuốc đặc trị hiệu quả. Dù Nga và Trung Quốc đều đã cấp phép cho một số loại vaccine của họ, các loại vaccine này vẫn còn đang bị các quốc gia phương Tây nghi ngờ, chưa được WHO thông qua và nhất là chưa được FDA của Mỹ cấp phép – một tiêu chuẩn quan trọng cho việc phổ biến vaccine ra toàn cầu. Ngay cả khi, vaccine có hiệu quả, việc sản xuất đủ lượng vaccine cho thế giới cũng sẽ mất nhiều tháng. Độ trễ trong phục hồi kinh tế là điều rõ ràng và cần được tính đến nên nền kinh tế thế giới khó có thể phục hồi ngay trong nửa đầu 2021.

Trước tình hình đó, nhiều quốc gia đang ồ ạt in tiền để tài trợ cho các chương trình hỗ trợ kinh tế. Tình trạng in tiền đã tới mức các trang kinh tế mô tả là “lượng tiền in ra trong một quý nhiều hơn tổng tiền in ra trong nhiều năm”. Mức in tiền này được cho rằng sẽ gây những hậu quả nặng nề và làm gia tăng nguy cơ lạm phát. Hiện, lãi suất thực trái phiếu Mỹ đang âm và đã âm nhiều tháng.

Bên cạnh đó, cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới chưa hề có dấu hiệu hạ nhiệt mà thậm chí còn có vẻ nóng hơn trước kỳ bầu cử tổng thống Mỹ. Trong nửa cuối tháng 8 năm nay, tổng thống Donald Trump thậm chí còn đe dọa cắt đứt quan hệ thương mại với Trung Quốc sau nhiều đòn tấn công vào các công ty công nghệ Trung Quốc và tăng thuế đánh vào hàng hóa xuất khẩu từ Trung Quốc. Giá vàng đã tăng vài chục % trong năm 2019 vì lo ngại chiến tranh thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Nhưng ngay cả khi Donald Trump thất cử, việc bình thường hóa quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế này cũng không phải là chuyện đơn giản. Cần nhớ rằng ý tưởng kìm hãm Trung Quốc đã được giới tinh anh Mỹ quốc đề ra từ cả thập kỷ trước. Lưỡng đảng Dân chủ và Cộng hòa của Mỹ có thể có những quan điểm thực thi chính sách khác nhau nhưng thường lại thống nhất một cách kỳ lạ về những chiến lược lớn bảo vệ quyền lợi của nước Mỹ.

Tăng tới giá nào?

Từ tháng 3 năm 2020, một số tổ chức tài chính như Bank of America đã đưa ra dự báo vàng có thể đạt mức 3.000USD/ounce trong vòng 36 tháng tới. Trước tình hình dịch tái bùng phát ở mức độ khủng khiếp hơn trong các tháng 6 và 7, nhiều tổ chức đầu tư thậm chí còn mạnh dạn đưa ra những mức giá dự báo cao hơn thế nhiều. Ở trong nước, mức dự đoán 80 triệu VNĐ/lượng đã được một số nhà kinh doanh nhắc tới, sau khi giá vàng vượt qua mức 60 triệu VNĐ/lượng

Vào thời điểm đầu tháng 8 năm nay, nhiều phân tích đã dự báo giá vàng ở mức từ 2.100USD đến 3.000USD/ounce. Bên cạnh các yếu tố kinh tế tiêu cực, người ta thấy thấp thoáng hình bóng các kỷ lục giá vàng đằng sau những nhận định này.

Mức giá 2.100USD/ounce chính là đỉnh kỷ lục 1.921USD/ounce của năm 2011 được điều chỉnh theo lạm phát. Nhưng mức cao nhất năm 2011 có thể không đáng kể bằng mức giá kỷ lục của năm 1980 là 850USD/ounce; nếu được điều chỉnh theo lạm phát, tính ra tương đương với giá 2.800USD/ounce hiện nay. Điều này có nghĩa là giá vàng giao ngay có thể còn phải tăng vài chục phần trăm để đạt tới mức kỷ lục trên.

Một số chuyên gia kim loại quý quốc tế cũng gợi ý mức giá 2.400USD/ounce bằng cách chia trung bình cộng giữa 2.100USD/ounc và 2.800/ounce.

Những người lạc quan về giá vàng thậm chí cho rằng ngay cả mức giá $2.800 cũng có thể bị vượt qua bởi các ngân hàng trung ương và các quỹ ETF vàng vẫn đang tiếp tục mua vào. Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), tính đến cuối tháng 7/2020, các quỹ ETF dựa trên vàng đã ghi nhận lượng vàng mua vào ròng trong tám tháng liên tiếp và kể từ đầu năm 2020 đến nay, con số này lên tới khoảng 899 tấn, cao hơn con số kỷ lục trước đó là 646 tấn trong năm 2009.

Tuy nhiên, việc dự đoán “đỉnh vàng” phản ánh một sự thật đáng buồn về những e ngại của giới đầu tư vào một nền kinh tế đang suy thoái và không nhanh, không dễ vượt qua. Những nền kinh tế hàng đầu như Mỹ, Đức hay Nhật đều đã chính thức suy thoái, trong đó Nhật có mức giảm GDP trong quý II năm 2020 tới gần 30% so với cùng kỳ năm trước. Giới đầu tư vẫn cho rằng, dự đoán đáy – đỉnh của vàng luôn là câu chuyện hên xui và ngay cả các dự báo của các tổ chức tài chính tên tuổi cũng luôn đi kèm những tuyên bố miễn trừ trách nhiệm.