Bài: Ngu

nh: Ngu và Lê Minh Sơn

Những bức tường bạc màu, những ngõ xóm xơ xác vì nắng gió gay gắt của miền Trung đã được thay màu áo mới bằng những bức hoạ đầy màu sắc tươi trẻ, những bức chân dung sống động, tự nhiên. Cả thôn Trung Thanh sáng bừng lên và như được thổi thêm một luồng sinh khí mới, luồng sinh khí của nghệ thuật.

“Mình thật sự xúc động khi chân dung của những thành viên trong gia đình được tái hiện vô cùng đẹp trên bức tường này. Đẹp hơn cả đời thực. Gia đình mình vui lắm và cảm thấy rất tự hào”.

“Những bức tranh này làm thay đổi toàn bộ mặt tiền ngôi nhà tôi. Tôi thấy nó rất màu sắc, tươi tắn. Và hai đứa con tôi cũng rất thích. Từ ngày có bức tranh này, khách đến cửa hàng tôi cũng đông hơn trước.”

Đó là những chia sẻ của chị Lương Thị Tường Vy, anh Trần Văn Đông, hai trong những gia đình tham gia dự án giao lưu mỹ thuật Hàn Việt do Quỹ giao lưu văn hóa Hàn Quốc (Korea Foundation), và UN-Habitat thực hiện tại thôn Trung Thanh, xã Tam Thanh, thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam.

Ông Park Kyoung Chul, đại diện KF cho biết “Du lịch văn hóa đang trở thành một trào lưu tại Hàn Quốc và bích họa là một hình thức mang lại giá trị lớn cho du lịch văn hóa. Dự án này ngoài mục tiêu cải thiện môi trường sống của người dân, giới thiệu và chia sẻ nghệ thuật, còn tạo thêm cơ hội giao lưu để thắt chặt tình hữu nghị giữa hai nước Việt Nam – Hàn Quốc”.

5 nghệ sĩ Hàn Quốc, cùng đội ngũ các tình nguyện viên từ hai nước với sự giúp đỡ của các thanh niên, dân quân xã Tam Thanh đã làm nên một điều thần kỳ. Gần 70 bức bích họa với các hình thức thể hiện khác nhau như vẽ sơn bằng bút lông, vẽ graffiti, hay ghép mảnh gốm nhiều màu gắn lên tường. Những nội dung thể hiện cũng vô cùng phong phú.  Đó là hình ảnh những cư dân biển cùng chiếc thuyền đánh cá, những em bé ngủ ngon lành trên chiếc thuyền thúng, những đứa trẻ nô đùa trong nắng, chị gái Quảng Nam dung dị bên gánh hoa quả hay những bà, những mẹ đang vất vả bên những rổ cá đầy. Hoặc đâu đó là những Thần đèn, những người tuyết, những công viên thuỷ cung như tạo nên một vườn cổ tích cho trẻ em nơi đây.

Bạn Vũ Thanh Hiền, một du khách đến thăm làng cho biết “Mình đang ở Hội An nghỉ ngơi cùng gia đình thì thấy một người bạn chia sẻ những bức ảnh chụp tranh tường ở đây. Mình hỏi thì được biết ở xã Tam Thanh, thành phố Tam Kỳ. Cũng chưa đến đây bao giờ nhưng mình biết có con đường mới mở đi qua cầu Cửa Đại cũng nhanh, gia đình mình đi xe ô tô một tiếng đã đến nơi. Và quả là không uổng công, ngôi làng nghệ thuật thật đẹp, rực rỡ. Mình thấy được sự gắn kết của những bức tranh tường với cuộc sống của làng chài này, và đó làm nên nét độc đáo của làng bích hoạ đầu tiên ở Việt Nam”.

Để có được một làng bích hoạ khiến mọi người dân đều yêu mến, du khách trầm trồ như vậy, KF cùng nhóm nghệ sĩ đã có một chuyến khảo sát trong hơn 1 tuần tại đây trước khi vẽ. Họ trò chuyện với từng gia đình để lắng nghe ước muốn của người dân, trao đổi ý tưởng. Sau đó giám đốc nghệ thuật đưa ra ý tưởng tổng thể cho toàn bộ thôn Trung Thanh. Khi bước vào thực hiện, các nghệ sĩ sẽ vẽ nội dung chính của bức tranh, và người dân sẽ tiếp tục vẽ phần màu nền của toàn bộ bức bích họa trên tường nhà mình. Quá trình cùng tham gia vào sáng tác nghệ thuật giúp người dân địa phương trân trọng và nâng cao ý thức giữ gìn những bức bích họa này hơn. Ngoài ra không gian sống như thế này sẽ tạo một môi trường tốt để trẻ em cảm nhận những giá trị về mỹ thuật giúp xây dựng những giá trị về chân, thiện, mỹ trong tâm hồn trẻ.

Choi Lak Won, một trong những nghệ sĩ tham gia dự án này chia sẻ “Tôi thấy Trung Thanh có một nét gì đấy khá giống những ngôi làng chài ở Hàn Quốc với những ngôi nhà nho nhỏ, dân số không quá đông, nhịp sống của người dân chậm rãi. Tôi hi vọng những tác phẩm mình vẽ sẽ khiến người dân ở đây cảm thấy hạnh phúc và vui vẻ hơn. Và với những bãi biển trong và sạch, cùng với làng bích họa này, trong tương lại không xa, Tam Thanh sẽ là điểm đến tuyệt vời của những cặp đôi trẻ”. 

Mỹ thuật cộng đồng là hoạt động mỹ thuật làm đẹp cho không gian sống có sự tham gia của các thành viên trong cộng đồng đó với nhiều hình thức thể hiện khác nhau. Loại hình mỹ thuật này đã được áp dụng ở nhiều thành phố trên thế giới như phố Dongpirang tại Tongyeong, Hàn Quốc hay Medelline tại Colombia… và tạo ra những hiệu quả tích cực trong việc cải thiện không gian sống, phát triển du lịch cũng như sinh kế cho người dân địa phương.