Giang Lê

Từ trước tới nay, tình yêu là một điều bí ẩn. Vậy nên khi công nghệ, một thế giới lạnh lùng của những thuật toán, bước vào lĩnh vực tình cảm phong phú đó qua những phần mềm hẹn hò, người ta tự hỏi, liệu “ông mai bà mối” thời hiện đại này có mát tay và mang đến sự khác biệt bằng những đám cưới đời thật?

Từ phần mềm ảo đến đám cưới thật

Tôi có một người bạn tìm được “một nửa” của mình qua ứng dụng hẹn hò Tinder. Họ hẹn hò trong khoảng 6 tháng và cưới nhau. Nhà chàng cách nàng 5km. Khi gặp và tìm hiểu nhau, họ phát hiện ra rất nhiều điểm chung như: bạn thân của chàng thì học cùng nàng, họ có 3 người bạn chung, nàng hay đến chơi nhà họ hàng chàng lúc bé. Thế thôi cũng đủ là duyên rồi. Chàng và nàng trước khi sánh bước lên xe hoa vẫn không ngừng hỏi: tại sao các bạn chung, người thân lại không giới thiệu được họ cho nhau mà phải nhờ đến “bà mối” Tinder?

Một người bạn khác người Pháp của tôi, tìm thấy tình yêu là một cô gái Việt qua ứng dụng hẹn hò OKCupid khi bắt đầu sinh sống ở Việt Nam. Một cô bạn người Nga, Baina, chuyên gia trang điểm ở Đà Nẵng thì kết duyên với một chàng trai đồng hương lập nghiệp café ở Đà Lạt. Họ bắt gặp nhau qua Badoo. Câu chuyện của các bạn tôi chỉ là một trong số rất nhiều trường hợp tìm thấy tình yêu đời mình qua ứng dụng hẹn hò online. Baina chia sẻ với tôi: hầu hết các cô dâu cô trang điểm nói họ “gặp” chú rể qua các ứng dụng online bao gồm hẹn hò online và các mạng xã hội. Điều này không khỏi khiến tôi bất ngờ dù bản thân cũng dùng vài ứng dụng online. Vậy sao vận may chưa mỉm cười với mình? Có lẽ chúng ta chưa thực sự tìm đúng ứng dụng chăng?

Thế giới hẹn hò online từ giản đơn đến “phức tạp”

Ngược dòng thời gian, công nghệ đã bước vào thế giới hẹn hò từ rất lâu khi năm 1959, một chương trình của sinh viên Stanford ra đời để kết nối các cặp đôi phù hợp. Đến năm 1965, chàng sinh viên Havard, Jeff Tarr sáng lập dịch vụ hẹn hò với sự trợ giúp của máy tính đầu tiên tại Mỹ với tên gọi: Operation Match. Dịch vụ này đã thu hút hơn một triệu người sử dụng trong những năm 60s. Công thức chung của những dịch vụ hẹn hò này chính là việc đánh giá đối phương thông qua những bảng hỏi – trả lời.

40 năm sau, một ứng dụng khác của sinh viên Havard cũng đã ra đời và thành công cho đến ngày này cũng dựa trên tập dữ liệu câu hỏi – trả lời, đó là OKCupid. Bảng hỏi – trả lời lần này thì dài và phức tạp hơn rất nhiều, cộng thêm sự trợ giúp của công nghệ và đặc biệt Internet nên kết quả có luôn sau khi trả lời xong. Những câu hỏi từ đơn giản như “Bạn thích ăn sáng bằng bánh mì hay bánh ngọt?”; “Bạn có thích người hút thuốc không?” hay đến lãng mạn như “Bạn thích hẹn hò ở bãi biển hay vùng rừng núi?” hoặc nghiêm túc như “Quan điểm chính trị của bạn là gì?” khiến việc tìm hiểu ai đó trở nên sâu sắc, toàn diện hơn rất nhiều. Bạn càng trả lời nhiều câu hỏi, bạn càng dễ tìm ra người tương hợp nhất (những người có trùng sự lựa chọn như bạn) và có thể nhận ra những “kẻ thù” nên tránh (những người lựa chọn hoàn toàn khác bạn).

Tất nhiên công nghệ vẫn không dự đoán hết được sự khó lường của tình yêu. Những năm cuối thập niên 90 và đầu những năm 2000 chứng kiến sự nở rộ của Yahoo Messenger và những phòng “chat” kết bạn. Chúng ta có thể dễ dàng thích ai đó cách hàng ngàn cây số hoặc bất ngờ hơn là thích người hàng xóm khó ưa của mình như hai nhân vật trong bộ phim You’ve Got Mail (Bạn có thư điện tử). Cặp đôi yêu nhau qua những bức thư điện tử, thất vọng khi nhận ra họ là kẻ thù ngoài đời thực, rồi vượt qua thực tế phũ phàng, họ nhận ra họ là một nửa không thể tách rời. Bộ phim tình cảm gây sốt với sự diễn xuất ăn ý của Meg Ryans và Tom Hanks cũng giúp tăng niềm tin vào tình yêu online.

Giới trẻ và ứng dụng “sinh ra để xóa đi”

Sẽ thật là khó để chọn ra một ứng dụng hẹn hò phù hợp nhất khi có vô số ứng dụng sẵn có trên điện thoại thông minh thời điểm này. Nếu bạn mới bước vào thế giới hẹn hò online, Tinder là phần mềm được coi nhanh, gọn, nhẹ từ việc tìm hiểu, kết nối (match) đến một cuộc hẹn, tuy vậy hình ảnh là yếu tố được quan tâm đầu tiên khi dùng Tinder. Tinder đã từng thống kê có một triệu cuộc hẹn mỗi tuần thông qua kết nối Tinder. OKCupid lại tập trung vào tính cách của người dùng hơn là hình ảnh bắt mắt, khi bạn phải trả lời hàng loạt câu hỏi và thấy ngay độ ăn ý giữa mình và đối tượng qua con số (phần trăm tương hợp). Coffee Meets Bagel, một phần mềm khá được yêu thích ở Mỹ thì cho phép giới hạn số lần thích trong ngày, khiến bạn phải suy nghĩ rất lâu khi bấm chọn một đối tượng.

Dùng The League thì đúng như tên gọi, bạn cần phải khai báo công việc và cả trang cá nhân Linkedln để tìm được đối tượng tương xứng nhất. Với Bumble, phụ nữ sẽ được quyền chủ động nhắn tin trước để bắt đầu cuộc nói chuyện, nếu như chàng trai không trả lời trong vòng 24h, anh ta sẽ rơi vào ô “mất lượt”. Thời gian chính là yếu tố làm nên sự khác biệt giữa Bumble và các phần mềm khác, và điều đó càng đúng với việc hẹn hò online. Có quá nhiều lựa chọn tiềm năng nên thời gian chờ đợi cho một lần kết đôi càng phải giảm xuống. Có người cho rằng việc sống vội như vậy mất đi ý nghĩa của tình yêu, nhưng như cha đẻ của Operation Match, Jeff Tart từng chia sẻ vào năm 1966 về việc đưa công nghệ vào thế giới tình yêu chỉ đơn thuần giúp việc hẹn hò được hiệu quả hơn.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, các ứng dụng phần mềm vẫn nở rộ. Hinge, một ứng dụng hẹn hò mới ra mắt năm ngoái thu hút thế hệ Y (thế hệ sinh ra trong giai đoạn 1980 – 2000) phần nhiều bởi lời quảng cáo gây sốc “Designed to be deleted” (Sinh ra để bị xóa đi) mang theo thông điệp tích cực: tình yêu ngoài đời thực chính là đích đến của những ứng dụng hẹn hò online.