Bài: Chi Hoa

Ảnh: Mùa Thu, Kim Liên

Bán đảo Sơn Trà – “vương quốc” của loài Voọc chà vá chân nâu.

Voọc chà vá chân nâu thường sống theo bầy đàn từ 5-7 cá thể, chủ yếu sinh sống và di chuyển trên cây.

Nhắc tới Đà Nẵng, ngoài ấn tượng về những bờ cát trắng trải dài và làn nước biển xanh trong vắt, thành phố được mệnh danh là “nơi đáng sống nhất Việt Nam” này còn hấp dẫn du khách trong và ngoài nước với phong cảnh thiên nhiên hùng vĩ đầy lãng mạn cùng kho tàng sinh thái đa dạng trên bán đảo Sơn Trà. Nơi đây được xem là “lá phổi xanh” của thành phố và các vùng lân cận, khi mang trong mình khu rừng nhiệt đới nguyên sinh với với hàng trăm loài động vật và thảm thực vật đặc sắc. Sơn Trà còn được biết đến là “vương quốc” của loài Voọc chà vá chân nâu, loài linh trưởng đặc hữu quý hiếm của Đông Dương.

Tới Sơn Trà, nếu là người đam mê nhiếp ảnh hoặc quan tâm đến các loài động vật hoang dã thì nơi đây hẳn sẽ là thiên đường cho du khách. Qua ống kính tele hoặc ống nhòm, không quá khó khăn để bắt gặp một vài nhóm Voọc chà vá chân nâu tập trung trên các cành cây lớn ở phía xa. Theo số liệu báo cáo mới nhất hôm 22/5/2017 của Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật thành phố Đà Nẵng, hiện nay trên bán đảo Sơn Trà có khoảng 1.300 cá thể Voọc chà vá chân nâu sinh sống trong tự nhiên. Người dân ở xung quanh khu vực này thường gọi loài vật này với nhiều cái tên dân dã khác nhau, trong đó có tên “Khỉ bảy màu” bởi chúng khoác trên mình “tấm áo” sặc sỡ có đến 7 màu sắc khác nhau như vàng, nâu, cam, xám.., vì vậy mà chúng còn được phong là “Nữ hoàng” của các loài linh trưởng.

Voọc chà vá chân nâu thường sống theo bầy đàn từ 5-7 cá thể, chủ yếu sinh sống và di chuyển trên cây. Các gia đình Voọc thường lựa chọn các cây cao, to, tán dày, khuất gió để ngủ và đặc biệt chúng không bao giờ ngủ trong các hang hoặc vách đá. Tuy thuộc nhóm khỉ ăn lá, nhưng thỉnh thoảng chúng vẫn ăn quả hoặc hạt và xuống đất để uống nước hoặc ăn đất để bổ sung thêm chất khoáng. Theo các nghiên cứu, tùy theo vùng, kiểu rừng hay thời tiết khác nhau thì Voọc chà vá chân nâu có thành phần thức ăn và ăn các loài cây khác nhau. Loài Voọc ở Sơn Trà ăn hơn 150 loài cây khác nhau bao gồm cả cây thân gỗ, cây dây leo, cây thuốc… trong số gần 1.000 loài thực vật có mặt trong rừng nguyên sinh trên bán đảo, cho thấy Voọc lựa chọn rất kỹ các loại cây có thể ăn được.

Theo số liệu khảo sát nghiên cứu, ttheo dõi của Tổ chức bảo tồn quốc tế (Conservation International) và các nghiên cứu được công bố mới nhất của nhiều chuyên gia trong nước  trong khi loại linh trưởng này có nguy cơ tuyệt chủng trên thế giới, thì tại bán đảo Sơn Trà chúng lại đang phát triển tương đối ổn định. Tuy vậy, hiện việc bảo tồn Voọc chà vá chân nâu được đặt vào tình trạng nguy cấp, do mối lo ngại về các mối đe dọa với loài này như sự suy giảm diện tích vùng sống và nạn săn bắt, buôn bán bất hợp pháp. Chính phủ Việt Nam đã xếp Voọc chà vá chân nâu vào danh sách nghiêm cấm săn bắt, buôn bán dưới mọi hình thức, đồng thời chúng cũng nằm trong Sách đỏ Việt Nam ở mức Nguy cấp (EN) cần được bảo vệ vô điều kiện.

UBND TP. Đà Nẵng đã chọn Voọc chà vá chân nâu làm hình ảnh đại diện cho thành phố tại Tuần lễ cấp cao APEC 2017 diễn ra tại Đà Nẵng vào tháng 11 tới. Việc chọn hình ảnh này giúp truyền đi thông điệp kêu gọi mọi người chung tay bảo vệ môi trường và đặc biệt là loài vật quý hiếm đang có nguy cơ tuyệt chủng này.

Bán đảo Sơn Trà thật may mắn là nơi cư trú của quần thể Voọc chà vá chân nâu và cũng là nơi được xem là có nhiều cá thể ngoài tự nhiên nhất trên thế giới. Rất nhiều tổ chức bảo tồn động vật trong nước và quốc tế đang nghiên cứu và chung tay bảo vệ các loài động vật ở Sơn Trà nói chung và “nữ hoàng” linh trưởng này nói riêng. Đó cũng là trách nhiệm của mỗi người dân thành phố biển để “lá phổi xanh” của Đà Nẵng ngày một xinh đẹp hơn.